1inleiding
35Gedifferentieerde leermogelijkheden ontwikkelen
21. Grondslagen van de hervormingspedagogiek
36Een participatieve schoolcultuur opbouwen
31.1 Historische ontwikkeling van de hervormingspedagogiek
373.3 Sociaalpedagogiek en buitenschoolse educatie
4Wegbereiders en hun pedagogische concepten
38Hervormingspedagogische benaderingen in het jeugdwerk
5Maatschappelijke invloeden op de hervormingsbeweging
39Gemeenschapsgericht educatief werk
6Verspreiding van hervormingspedagogische benaderingen in het Duitstalige gebied
40Inclusieve concepten voor heterogene groepen
71.2 Kernprincipes van hervormingspedagogische benaderingen
414. Natuurgerichte hervormingspedagogiek
8Kindgerichtheid en zelfwerkzaamheid
424.1 Grondslagen van de natuurpedagogiek
9Holistisch leren met hoofd, hart en handen
43Natuurervaring als onderwijsprincipe
10Gemeenschapsgerichtheid en sociaal leren
44Seizoenen als structuurelement
111.3 Hervormingspedagogiek in het onderwijssysteem
45Duurzaamheid en milieubewustzijn bevorderen
12Integratie van hervormingspedagogische elementen in openbare scholen
464.2 Bos pedagogiek in het educatief werk
13Vrije schoolvormen en hun pedagogische concepten
47Boskleuterschool en bosschool conceptueel vormgeven
14Onderwijspolitieke randvoorwaarden voor hervormingspedagogisch werk
48Natuurmaterialen gebruiken voor leerprocessen
152. Hervormingspedagogische methoden in de praktijk
49Ecologische kennis ervaringsgericht maken
162.1 Vormgeving van leeromgevingen
504.3 Ervaringspedagogiek als methode
17Ruimteconcepten voor zelfgestuurd leren
51Uitdagingen en grenservaringen pedagogisch begeleiden
18Materiaalkeuze en materiaalvoorziening
52Coöperatieve natuurervaringen vormgeven
19Tijdsstructuren en ritmering van het leerproces
53Transfer van natuurervaringen naar het dagelijks leven
202.2 Projectmatig werken en onderzoekend leren
545. Professionalisering in de hervormingspedagogiek
21Planning en uitvoering van leerprojecten
555.1 Competenties voor pedagogen
22Documentatie en reflectie van leerprocessen
56Houding en rolbegrip ontwikkelen
23Interdisciplinair themawerk vormgeven
57Observatie- en reflectievermogen versterken
242.3 Observatie en begeleiding
58Communicatie met kinderen op ooghoogte
25Ontwikkelingsobservatie als pedagogisch instrument
595.2 Teamwerk en collegiale samenwerking
26Leerbegeleiding in plaats van instructie
60Multiprofessionele teams in onderwijsinstellingen
27Feedback op prestaties zonder cijfers
61Gezamenlijke conceptontwikkeling en kwaliteitsborging
283. Hervormingspedagogiek in verschillende onderwijsgebieden
62Collegiale hospitatie en feedback
293.1 Kleuterpedagogiek en voorschoolse educatie
635.3 Bijscholing voor opvoeders en pedagogen
30Zelfontwikkelingsprocessen in de voorschoolse leeftijd bevorderen
64Praktijkbegeleiding en supervisie
31Speelruimtes vormgeven en uitbreiden
65Zelfervaring als educatief element
32Overgangen tussen kleuterschool en basisschool vormgeven
66Netwerken met hervormingspedagogische instellingen
333.2 Schoolpedagogiek voor leerkrachten
67Bronnen
34Leeftijdsdoorbrekend werken organiseren
68Afbeeldingsbronnen