Anatomia melancholii

De Robert Burton
Ouça com Sir Michael Caine™ e mais de 1.000 vozes
Duração7h 8m

Sobre este audiolivro

Pierwszy w polszczyźnie wybór z całości dzieła tego potwora słów, giganta barokowej prozy, mistrza paradoksów, jednego z największych ironistów w historii literatury, modelowego melancholika oraz pozbawionego złudzeń utopisty. Anatomia melancholii to książka legenda, księga wszystkich ksiąg, tekst wzorcowo bezkompromisowy, który chciał zmieścić w sobie całą dostępną wówczas bibliotekę, opisać melancholijną przypadłość, ale i zdiagnozować depresyjną cywilizację. Co najciekawsze (i zarazem niezwykle bolesne) ta diagnoza ze zdumiewającą aktualnością przystaje wciąż do naszego świata. „Wszyscy jesteśmy pomyleni” – mówi Burton i z całą bezwzględnością wylicza za pomocą tych swoich gargantuicznych, meandrujących zdań wszystkie powody ludzkiego szaleństwa: opresję polityki, religię, miłość, nadmiar wiedzy i niedostatek uczciwości, biedę, głód, zarazy, gnuśność i tyranię konwenansu, głupotę władców i społeczną agresję.   * * *   Robert Burton (1577–1640), angielski pisarz, duchowny i bibliotekarz, autor właściwie tylko jednej książki. Pierwsze wydanie Anatomii melancholii ukazało się w roku 1621, ale autor nieustannie rozszerzał i poprawiał jej tekst. Powszechnie uznawana za jedno z najważniejszych dzieł w historii literatury oraz arcydzieło prozy eseistycznej, weszła ona również i do historii nauk medycznych, i do popkultury. ***   „Dostojność i żałosność świata: wesołość, duma, konsternacja i uważność, prostota i łajdactwo, delikatność, niegodziwość, szczerość i prawość – poświęcają się we wzajemnym pomieszaniu”, a oprócz tego docierające zewsząd „bałamuctwa”, których „nie da się już odkręcić”, i których widok „wątrobę zalewa żółcią”. Tak, to Anatomia nas samych i naszego świata, a uwspółcześniający tekst Burtona przekład Michała Tabaczyńskiego czyni aktualność lektury jeszcze bardziej palącą. prof. Tadeusz Sławek ***   Kiedy w 1621 roku Robert Burton, szkolarz z Oxfordu, wydawał swe wielkie rozmiarami dzieło (ponad 1200 stron w trzytomowym wydaniu oficyny Dent & Sons z 1948 roku plus około 300 stron przypisów), obdarzając go niezwykłym tytułem, o którym po stuleciach Borges miał powiedzieć, że to najbardziej godny zazdrości tytuł w historii literatury, nie przypuszczał, że wypuszcza w świat księgę, która stanie się swoistym kompendium wiedzy o człowieku. Terapeutyczna w zamiarze Anatomia melancholii miała złagodzić nieuleczalny smutek będący nieusuwalną dyspozycją egzystencjalną człowieka. Zaczytywał się Anatomią Lawrence Sterne kreując swego Tristrama Shandy i próbując leczyć go ze śledziennictwa (kto jeszcze pamięta o tym słowie nawiązującym wprost do źródła melancholii, jakim wedle starożytnej i renesansowej medycyny była śledziona); John Keats zostawił ponoć w swej bibliotece egzemplarz Anatomii opatrzony ręcznymi zapiskami na marginesach. Dr Samuel Johnson, książę angielskiego Oświecenia, wyznał swemu biografowi Jamesowi Boswellowi, że Anatomia melancholii jest jedyną książką, dla której mógł wcześniej niż zwykle zerwać się z łóżka. Wybitny lekarz sir William Osler, wykładający medycynę w Oxfordzie w początku XX wieku, uważał Burtona za ojca nowoczesnej psychiatrii i szczycił się posiadaniem wszystkich 5 edycji Anatomii wydanych za życia autora. Antoni Kępiński pisze, iż Burton jest „jedną z najciekawszych i zasłużonych dla historii melancholii postaci”, a jego dzieło dotyczące „zaburzeń psychicznych” jest „jednym z najczęściej wznawianych do obecnych czasów”.   Późny modernizm odkrył z kolei w Burtonie, niestrudzonym czytelniku tkającym swój tekst z cytatów z około tysiąca autorów, swego antenata – wirtuoza lektury nasłuchującego głosów z różnych epok i układających z nich nowe kompozycje.   Wydajmy więc przynajmniej fragmenty tego dzieła, nie tylko dlatego, że zajmuje tak poczesne miejsce w historii kultury, ale również dlatego, że należąc do tej samej epoki, co Novum Organum (1620) Francisa Bacona i Rozprawa o metodzie Kartezjusza (1637), uzupełnia te dzieła tworzące podstawy nowoczesnej obserwacji naukowej niezwykłą medytacją nad kondycją człowieka. prof. Tadeusz Sławek

Detalhes do audiolivro

Avaliação★★★★ 4,3 (4,3 mil)
Inclui Goodreads, LibraryThing, Amazon, StoryGraph
GêneroGeneral Fiction
Duração7 h 8 min
Narrado porOuça com mais de 1.000 vozes
FormatoeBook com áudio
Data de publicação12 de mar. de 2025
IdiomaPolonês

Sumário

1Część 1. Wstęp: Melancholia tej osobliwej anatomii
21. Potwór słów i księga ksiąg: Robert Burton obnażony
32. Ta nużąca rozprawa: Anatomia jako księga niedbała?
43. To pisał Nikt: maska Demokryta
54. Nieuleczalna przypadłość i renesans medycyny
Mostrar todos os capítulos
65. Pacjent zero: to świat jest chory
76. I tak dalej: wyrozumiały czytelnik w morzu Babel
8Kilka usprawiedliwień, wyjaśnień, wymówek (od tłumacza)
9Dwa wiersze
10Opisanie ryciny z frontyspisu
11Krótka odautorska charakterystyka melancholii
12Część pierwsza: Wielka anatomia świata
13Część druga: Skrupulatna sekcja depresji
14Część trzecia: Utopia na całe zło
15Część czwarta: Odzyskane zachody miłości
16Lokalizacja fragmentów
CóreczkaTamara Duda8h 55min4.7 (3.9K)$7.70 · $0.00
Świetlana Droga. Obóz koncentracyjny w DonieckuAsiejew Stanisław5h 43min4.7 (1.3K)$7.70 · $0.00
BachmutMyrosław Łajuk5h 2min4.7 (403)$11 · $0.00
Rok 1984 (wydanie ilustrowane)George Orwell10h 55min4.4 (11.9K)$5.50 · $0.00
Małe kobietkiLouisa May Alcott9h 50min4.3 (2.8M)$6.70 · $0.00
Rok 1984George Orwell11h4.3 (6.1M)$5.90 · $0.00
Najczarniejszy miesiąc w życiu Magi DieliDian Purnomo6h 44min4.6 (4.2K)$11 · $0.00
Imiona KrymuAnastasia Levkova15h 12min4.6 (6K)$12 · $0.00
Glos z niebaDwie słuchające8h4.6 (1.4K)$13 · $0.00
Potęga miłościRivers Francine18h 1min4.5 (1.1M)$7.60 · $0.00
Raj pierwszej milosci Fang Si-chiLin Yihan7h 28min4.5 (19.7K)$8.20 · $0.00
Wojenna miłośćJoanna Jax10h 50min4.6 (1.2K)$9.10 · $0.00
Pieśń odkupieniaAustin Lynn12h 48min4.5 (14.2K)$8.80 · $0.00
Tajemnice MesjaszaRabin Jason Sobel7h 42min4.5 (6.3K)$11 · $0.00
Duch Święty WprowadzenieBevere John6h 29min4.5 (3.2K)$7.30 · $0.00
Opowiadania zebraneSchulz Bruno10h 15min4.5 (2.1K)$1.50 · $0.00
(Nie)rosądne szeptyBlack Victoria14h 37min4.5 (1K)$9.50 · $0.00
Księżyc nad Vajont, tom 1, FalaKatarzyna Kielecka9h 23min4.6 (332)$9 · $0.00
Pokusa ZŁAM. Robinson13h 28min4.5 (11K)$7.70 · $0.00
Duma i UprzedzenieJane Austen15h 44min4.4 (4.7M)$3.10 · $0.00

Você também pode gostar

Ruch - cudowne lekarstwo. Dlaczego warto chodzić po mieściePeter Walker10h 38min4.1 (1.1K)$9.20 · $0.00
Przeciwko babom!Joanna Chmielewska4h 8min3.9 (1.1K)$11 · $0.00
PocałunkiMaria Pawlikowska-Jasnorzewska0min4.3 (1.2K)Grátis
Hotel BalkanMiroslava Kuľková1h 50min4.0 (277)$9.20 · $0.00
O miłościMarie Beyle (Stendhal) (tłum. Tadeusz Boy-Żeleński)10h 18min3.8 (2.3K)Grátis
Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia SłowianSzczerek Ziemowit6h 3min4.0 (3.8K)$9.20 · $0.00
Narożne oknoE. T. A. Hoffmann (tłum. Antoni Lange)1h3.9 (115)Grátis
Na zdrowieJan Kochanowski1min4.4 (146)Grátis
Brutalna prawda o podróżach - Scrollujesz, lecisz, wracasz i nadal szukasz siebieMax Paradox4h 10min$5.10
Kwartalnik WIĘŹ - 3/2025zbiorowa praca9h 51min$8.70 · $0.00
MiłośćMaria Pawlikowska-Jasnorzewska0min4.5 (122)Grátis
szyjącOlga Gitkiewicz3h 31min3.8 (101)$11 · $0.00
Brutalna prawda o Bari i okolicach - Jak wakacje na południu Włoch obnażają nasze oczekiwania, ambicje i potrzebę kontroliMax Paradox10h 5min$5.10
O pocieszeniu, jakie daje filozofiaAnicjusz Manliusz Sewerynus Boecjusz6h 39min4.3 (226)$6.20 · $0.00
Próby. Księga pierwszaMichel de Montaigne (tłum. Tadeusz Boy-Żeleński, Edmund Cięglewicz)13h 21min4.4 (189)Grátis
Przemiana charakterologiczna, cud ciężkiej pracyStephen M. Johnson14h 26min4.5 (33)$22 · $0.00
Być jak ĆmyPaulina Łakota2h 15min$4.10 · $0.00
Kolorowa terapiaMałgorzata Chwedorzewska6h 12min$4.10 · $0.00
UBEZPIECZENIE? NIE, DZIĘKUJĘ.Paweł Bielicki3h 10min$11 · $0.00
Dodatki filmowe Andrzeja Barańskiego. Rozmowa-rzekaJaskulski Paweł12h 20min$9.70 · $0.00