Socjobiologiczna koncepcja ludzkiej natury
By Rafał Sikora
Length6h 10m
About this audiobook
W celu zrealizowania sokratejskiego przykazania: Poznaj samego siebie należy odpowiedzieć na pytanie o naturę ludzką. Co to bowiem znaczy: poznaj samego siebie? Oznacza to: poznaj swoją naturę. Rzecz jasna, należy rozeznać, jaki wpływ na człowieka ma kultura, a jaki geny. Czy jednak trzeba uciekać się do nauk biologicznych, aby wyjaśnić naturę ludzką? Czy nie wystarczy przyjrzeć się kulturze, w której ludzkie życie jest zanurzone i która, jak twierdzą niektórzy, całkowicie zerwała związek z tym, co biologiczne?
Jak pisał Comte: „Trzeba uciekać się do praw rządzących naturą ludzką, których całokształt, utrzymujący się stale w ciągu społecznej ewolucji, dostarcza środków sprawdzenia dla analizy socjologicznej. Skoro zjawisko społeczne ujęte totalnie jest po prostu tylko rozwojem ludzkości, w którym nie powstają żadne nowe zdolności, to wszystkie odkryte przez obserwacje przyrody dyspozycje powinny się odnaleźć chociaż w zarodku we wzorze, który biologia ułożyła zawczasu dla socjologii, w celu ograniczenia jej mimowolnych pomyłek”. Kluczowe wydaje się tu rozstrzygnięcie kwestii, czy kultura, rozumiana jako całokształt duchowego i materialnego dorobku ludzkości, ma związek z biologią człowieka. Czy też należy uznać, że obraz człowieka jako jednego z wielu gatunków zwierząt, gatunku o łacińskiej nazwie Homo sapiens (którą przecież sam sobie nadał), nie ukazuje pełni natury ludzkiej? Czy należy go uzupełnić, czy może zastąpić obrazem człowieka jako istoty wyzwolonej z wrodzonych skłonności oraz genetycznie zadanych predyspozycji?
Aby podać pełny obraz ludzkiej natury, należy skorzystać z wiedzy o człowieku, jakiej dostarczają różne dziedziny nauki. Celem niniejszej książki jest ukazanie spojrzenia socjobiologicznego na to zagadnienie, obejmującego określenie relacji między ewolucją genetyczną a kulturą, przedstawienie biologicznych uwarunkowań społecznych zachowań człowieka i możliwych tego praktycznych konsekwencji.
Książka jest poprawioną wersją rozprawy doktorskiej autora. Rozprawa była napisana pod opieką naukową prof. dr hab. Zdzisławy Piątek z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i obroniona w 2009 roku na Wydziale Filozoficznym UJ.
Audiobook details
GenrePsychology
Length6 hrs 10 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateFeb 5, 2026
LanguagePolish
Table of contents
1Od autora
2Rozdział 1 Wprowadzenie
31.1 Główny cel książki
41.2 Dlaczego socjobiologia?
51.3 Uwagi na temat wyboru literatury
Show all chaptersShow less
61.4 Kluczowe pojęcia
71.5 Poziomy uogólnienia w prowadzonych rozważaniach
8Rozdział 2 Teoria ewolucji jako podstawa socjobiologii
92.1 Co to jest ewolucja?
102.2 Czy ewolucja jest procesem celowym?
112.3 Czy ewolucja podlega ocenie w kategoriach moralnych?
122.4 Czy przypadkowość wyklucza ewolucję?
132.5 Teoria ewolucji a kreacjonizm
142.6 Zasada NOMA
152.7 Podejście Wilsona do kwestii rozdziału religii i nauki
162.8 Krytyka religii przez Dawkinsa
17Rozdział 3 Natura ludzka na gruncie socjobiologii
183.1 Podstawowa jednostka doboru naturalnego i koncepcja człowieka – genowej maszyny przetrwania
193.2 Czy koncepcja człowieka – genowej maszyny przetrwania jest deterministyczna?
203.3 Cechy wspólne naczelnych
213.4 Czy istnieje związek między tym, co wrodzone, a tym, co nabyte?
223.5 Główne cechy gatunku Homo sapiens
233.6 Koewolucja genowo-kulturowa
243.7 Reguły epigenetyczne
253.8 Podstawowa jednostka ewolucji kulturowej
263.9 Koncepcja memu jako nowego replikatora
27Rozdział 4 Zagadnienia sporne
284.1 Znaczenie płci
294.2 Czy socjobiologia usprawiedliwia polityczny status quo?
304.3 Czy socjobiologia sankcjonuje nierówność i dyskryminację?
314.4 Agresja jako wrodzony składnik ludzkiej natury
324.5 Czy altruizm wyróżnia człowieka spośród zwierząt? Argumentacja Wilsona
334.6 Czy altruizm wyróżnia człowieka spośród zwierząt? Argumentacja Dawkinsa
344.7 Czy w świetle socjobiologii można podtrzymać twierdzenie o wyjątkowości ludzkiej kultury?
354.8 Czy określenie wrodzonego zmysłu moralnego ma na celu usankcjonowanie wrodzonych skłonności poprzez normy etyczne?
364.9 Czy socjobiologia zagraża cennym dla ludzi wartościom?
37Rozdział 5 Podsumowanie i wnioski
385.1 Socjobiologiczny wizerunek człowieka
395.2 Stosunek socjobiologii do nauk humanistycznych w kontekście wyjaśniania ludzkiej natury
405.3 Wnioski dotyczące edukacji
415.4 Wnioski dotyczące kształtu ludzkiej natury
Izrael i ObjawienieEric Voegelin24h 15m4.4 (452)$12 · $0.00
Prawa strona historiiBen Shapiro8h 11m4.4 (159)$14 · $0.00
Czy psychodeliki uratują Polskę?Maciej Lorenc12h 24m4.8 (15)$12
Prawa losu, czyli trzy kroki do sukcesu i szczęściaOleg Gadecki10h 55m4.4 (33)$11 · $0.00
Pracownia Urządzeń Techniki Komputerowej Dla Uczniów i Studentów – Część 1Kluczewski Jerzy5h 19m$13 · $0.00
Żyć aż do końca. Instrukcja obsługi chorobyks. Jan Kaczkowski, Katarzyna Jabłońska8h 22m4.5 (1.1K)$13 · $0.00
Dyskryminacja i nierównościThomas Sowell7h4.6 (259)$13 · $0.00
Śmierć obywatelaVictor Davis Hanson17h 56m4.4 (5.1K)$19 · $0.00
Zaginione klucze masonerii lub Tajemnica Hirama AbiffaManly P. Hall2h 32m4.4 (2.6K)$4.90 · $0.00
Głód matkiMcDaniel Kelly7h 6m4.3 (8.7K)$9.40 · $0.00
Bushido. Dusza JaponiiNitobe Inazo3h 49m4.2 (4.1K)$7.80 · $0.00
Ciało w procesie psychoterapii GestaltJames Kepner11h 44m4.3 (547)$19 · $0.00
Autorski Podręcznik dr Marii MontessoriMaria Montessori2h 47m4.1 (1.3K)$9.70 · $0.00
Objaśnienie marzeń sennych (Interpretacja snów)Zygmunt Freud19h 13m4.0 (137.1K)$6.40 · $0.00
Świat bez pracySusskind Daniel13h 15m4.0 (3.3K)$19 · $0.00
Kiedy Harry stał się SallyRyan T. Anderson13h 18m4.0 (3.1K)$19 · $0.00
Egoistyczne powody, żeby mieć więcej dzieciCaplan Bryan8h 58m3.9 (4.3K)$16 · $0.00
PSYCHOLOGIA GRUPY I ANALIZA EGOZygmunt Freud2h 31m3.8 (3.6K)$3.90 · $0.00
You may also like
O miłościMarie Beyle (Stendhal) (tłum. Tadeusz Boy-Żeleński)10h 18m3.8 (2.3K)Free
O przyjemności bycia człowiekiemWitold Ferens7h 31m$4.10 · $0.00
Brutalna prawda o Gruzji - kraj, który cię rozbraja, zanim zauważysz, że już zmienia twoje zasadyMax Paradox4h 8m$8 · $0.00
Brutalna prawda o blondynkach - dlaczego to nigdy nie chodzi o kolor włosów, tylko o mechanizmy, które wszyscy widzą, ale nikt nie nazywaMax Paradox4h 8m$8 · $0.00
Dlaczego ludzie kupują książki szybciej niż są w stanie je przeczytać - historia o tym, jak biblioteczki stały się mapą naszych zamiarówAdrian Oddwell4h 17m$8.20 · $0.00
Dlaczego nikt nie mówi o prawdziwych kosztach sukcesu - rzeczy, które pojawiają się dopiero po zwycięstwieMax Paradox5h 40m$8.10 · $0.00
Brutalna prawda o spełnieniu - dlaczego moment, którego szukasz, nigdy nie wydarza się wtedy, kiedy go rozpoznajeszMax Paradox4h 20m$8.20 · $0.00
Inaczej o umiejętności wyznaczania i osiągania celówAndrzej Moszczyński1h 18m$2.50 · $0.00
Jaki mam typ osobowości. Przewodnik po 16 twarzach ludzkiej naturySkillslab1h 33m$3.60 · $0.00
Małgorzata Kożuchowska. Portret PrzyjacielaDariusz Domański3h 35m$12 · $0.00
Brutalna prawda o freelancingu - wolność, która kosztuje więcej, niż się wydajeMax Paradox5h 1m$8.20 · $0.00
Poradnik jak zwiększyć swoje dochody - system budowania wartości finansowej w życiu zawodowymMax Paradox4h 40m$8 · $0.00
Brutalna prawda o taksówkarzach - Mechanizmy, które prowadzą Cię, zanim zdążysz zrozumiećMax Paradox3h 53m$8.20 · $0.00
Brutalna prawda o Bari i okolicach - Jak wakacje na południu Włoch obnażają nasze oczekiwania, ambicje i potrzebę kontroliMax Paradox10h 5m$8.10 · $0.00
Słowo i sens. Rozmowy Janiny KoźbielJanina Koźbiel5h 42m$3.50 · $0.00
Twój typ osobowości: Praktyk (ISTP)Laboratorium Dobrego Życia1h 26m$8 · $0.00
Brutalna prawda o idolach - Dlaczego nie masz swojego życia, tylko wersję demonstracyjnąMax Paradox5h4.0 (12)$8.10 · $0.00
Popatrz inaczej. Pułapki komunikacji w biznesie miedzynarodowymIrek Zyzański5h 44m$11 · $0.00
Poradnik jak podejmować dobre decyzje - system świadomego wyboruMax Paradox4h 30m$8.20 · $0.00
Brutalna prawda o Kairze - miasto, które nie istnieje tak, jak myśliszMax Paradox3h 47m$8.10 · $0.00