Length21h 37m
About this book
Book information
Genre
History
Length
21 hrs 37 mins
Language
Polish
About the Author
Charles de Montesquieu (Monteskiusz) (tłum. Tadeusz Boy-Żeleński)
Table of Contents
1O duchu praw
321Rozdział VIII. Skutki towarzyskości.
2Przedmowa
322Rozdział IX. O próżności i dumie narodów.
3Uwaga autora
323Rozdział X. O charakterze Hiszpanów a Chińczyków.
4Księga pierwsza. O prawach w ogólności.
324Rozdział XI. Uwaga.
5Rozdział I. O prawach w ich stosunku do rozmaitych istot.
325Rozdział XII. O zwyczajach i obyczajach w państwie despotycznym.
6Rozdział II. O prawach natury
326Rozdział XIII. O zwyczajach u Chińczyków.
7Rozdział III. O prawach stanowionych
327Rozdział XIV. Jakie są naturalne sposoby odmieniania obyczajów i zwyczajów narodu.
8Księga druga. O prawach wypływających wprost z natury rządu.
328Rozdział XV. Wpływ domowego rządu na politykę.
9Rozdział I. O naturze trzech rozmaitych rządów.
329Rozdział XVI. Jak niektórzy prawodawcy pomieszali zasady rządzące ludźmi.
10Rozdział II. O rządzie republikańskim i prawach właściwych demokracji.
330Rozdział XVII. Osobliwa właściwość rządu chińskiego.
11Rozdział III. O prawach odnośnych do natury arystokracji.
331Rozdział XVIII. Wnioski z poprzedzającego rozdziału.
12Rozdział IV. O prawach w ich stosunku do natury rządu monarchicznego.
332Rozdział XIX. Jak dokonało się u Chińczyków owo zespolenie religii, praw, zwyczajów i obyczajów.
13Rozdział V. O prawach odnośnych do natury państwa despotycznego.
333Rozdział XX. Wytłumaczenie pewnego paradoksu u Chińczyków.
14Księga trzecia. O zasadach trzech postaci rządu.
334Rozdział XXI. Jak prawa muszą się stosować do zwyczajów i obyczajów.
15Rozdział I. Różnica między naturą rządu a jego zasadą.
335Rozdział XXII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
16Rozdział II. O zasadzie rozmaitych rządów.
336Rozdział XXIII. Jak prawa idą w ślad obyczajów.
17Rozdział III. O zasadzie demokracji.
337Rozdział XXIV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
18Rozdział IV. O zasadzie arystokracji.
338Rozdział XXV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
19Rozdział V. Iż cnota nie jest zasadą rządu monarchicznego.
339Rozdział XXVI. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
20Rozdział VI. W jaki sposób zastępuje się cnotę w ustroju monarchicznym.
340Rozdział XXVII. Jak prawa mogą się przyczynić do kształtowania obyczajów, zwyczajów i charakteru narodu.
21Rozdział VII. O zasadzie monarchii.
341Wezwanie do muz
22Rozdział VIII. Iż honor nie jest zasadą państw despotycznych.
342Księga dwudziesta. O prawach w ich stosunku do handlu, zważanym wedle jego przyrody i rodzajów.
23Rozdział IX. O zasadzie rządu despotycznego.
343Rozdział I. O handlu.
24Rozdział X. Różnica między posłuchem w rządzie umiarkowanym a w rządzie despotycznym.
344Rozdział II. O duchu handlu.
25Rozdział XI. Uwaga nad tym wszystkim.
345Rozdział III. O ubóstwie ludów.
26Księga czwarta. Iż prawa wychowania muszą zależeć od zasad rządu.
346Rozdział IV. O handlu pod rozmaitymi rządami.
27Rozdział I. O prawach wychowania.
347Rozdział V. O ludach, które uprawiały handel gospodarczy.
28Rozdziat II. O wychowaniu w monarchii.
348Rozdział VI. Niektóre skutki wielkiej żeglugi.
29Rozdział III. O wychowaniu pod rządem despotycznym.
349Rozdział VII. Duch Anglii w handlu.
30Rozdział IV. Różne wyniki wychowania u starożytnych a u nas.
350Rozdział VIII. Jak niekiedy krępowano handel gospodarczy.
31Rozdział V. O wychowaniu pod rządem republikańskim.
351Rozdział IX. O wykluczeniu w handlu.
32Rozdział VI. O paru urządzeniach u Greków.
352Rozdział X. Urządzenie sposobne dla handlu gospodarczego.
33Rozdział VII. W jakim wypadku te osobliwe urządzenia mogą być dobre.
353Rozdział XI. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
34Rozdział VIII. Wytłumaczenie pewnego paradoksu obyczajowego u starożytnych.
354Rozdział XII. O wolności handlu.
35Księga piąta. Iż prawa nadane przez prawodawcę winny być dostosowane do natury rządu.
355Rozdział XIII. Co niweczy tę wolność.
36Rozdział I. Myśl tej księgi.
356Rozdział XIV. O prawach handlowych dopuszczających konfiskaty towarów.
37Rozdział II. Co to jest cnota w ustroju politycznym.
357Rozdział XV. O przymusie osobistym.
38Rozdział III. Czym jest miłość republiki w demokracji.
358Rozdział XVI. Piękne prawo.
39Rozdział IV. Jak wszczepia się miłość równości i pomierności.
359Rozdział XVII. Prawo rodyjskie.
40Rozdział V. Jak w demokracji prawa stanowią równość.
360Rozdział XVIII. O sędziach handlowych.
41Rozdział VI. Jak prawa powinny podtrzymywać w demokracji pomierność życia.
361Rozdział XIX. Iż monarcha nie powinien uprawiać handlu.
42Rozdział VII. Inne sposoby wspierania zasady demokracji.
362Rozdział XX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
43Rozdział VIII. Jak w arystokracji prawa powinny być w zgodzie z zasadą rządu.
363Rozdział XXI. O handlu u szlachty w monarchii.
44Rozdział IX. W jaki sposób w monarchii prawa zgodne są ze swą zasadą.
364Rozdział XXII. Szczególna uwaga.
45Rozdział X. O szybkości wykonania w ustroju monarchicznym.
365Rozdział XXIII. Dla których narodów niekorzystnie jest uprawiać handel.
46Rozdział XI. O wyborności rządu monarchicznego.
366Księga dwudziesta pierwsza. O prawach i stosunku ich do handlu, rozważanego wedle przewrotów, jakie przechodził.
47Rozdział XII. Dalszy ciąg tego samego przedmiotu.
367Rozdział I. Parę uwag ogólnych.
48Rozdział XIII. Istota despotyzmu.
368Rozdział II. O ludach afrykańskich.
49Rozdział XIV. W jaki sposób prawa zgodne są z zasadą rządu despotycznego.
369Rozdział III. Iż potrzeby ludów południowych inne są niż ludów północnych.
50Rozdział XV. Dalszy ciąg poprzedniego.
370Rozdział IV. Główna różnica między handlem starożytnych a dzisiejszym.
51Rozdział XVI. O udzielaniu władzy.
371Rozdział V. Inne różnice.
52Rozdział XVII. O podarkach.
372Rozdział VI. O handlu u starożytnych.
53Rozdział XVIII. O nagrodach, które daje monarcha.
373Rozdział VII. O handlu Greków.
54Rozdział XIX. Dalsze następstwa zasad trzech rządów.
374Rozdział VIII. O Aleksandrze i jego podbojach.
55Księga szósta. Następstwa zasad rozmaitych rządów, w stosunku do prostoty praw cywilnych i karnych, form sądowych oraz ustanowienia kar.
375Rozdział IX. O handlu królów greckich po Aleksandrze.
56Rozdział I. O prostocie praw cywilnych w rozmaitych rządach.
376Rozdziai X. O okrążeniu Afryki.
57Rozdział II. O prostocie praw karnych w rozmaitych rządach.
377Rozdział XI. Kartagina i Marsylia.
58Rozdział III. W którym rządzie i w jakich wypadkach powinno się sądzić wedle ścisłego brzmienia prawa.
378Rozdział XII. Wyspa Delos. Mitrydates.
59Rozdział IV. O sposobie sądzenia.
379Rozdział XIII. O zmyśle Rzymian do marynarki.
60Rozdział V. W jakiej formie rządu najwyższy władca może być sędzią.
380Rozdział XIV. O zmyśle Rzymian do handlu.
61Rozdział VI. Iż w monarchii ministrowie nie powinni sądzić.
381Rozdział XV. Handel Rzymian z barbarzyńcami.
62Rozdział VII. O jedynym sędzi.
382Rozdział XVI. O handlu Rzymian z Arabią i Indiami.
63Rozdział VIII. O oskarżeniach w rozmaitych formach rządu.
383Rozdział XVII. O handlu po zniszczeniu Rzymian na Zachodzie.
64Rozdziai IX. O surowości kar w rozmaitych rządach.
384Rozdział XVIII. Szczególna ustawa.
65Rozdział X. O dawnych prawach francuskich.
385Rozdział XIX. O handlu od czasu osłabienia Rzymian na Wschodzie.
66Rozdział XI. Iż kiedy lud jest cnotliwy, nie trzeba wiele kar.
386Rozdział XX. Jak handel wyłonił się w Europie z barbarzyństwa.
67Rozdział XII. O potędze kar.
387Rozdział XXI. Odkrycie dwóch nowych światów; stan Europy w tej mierze.
68Rozdział XIII. Bezsilność praw japońskich.
388Rozdział XXII. O bogactwach, jakie Hiszpania wydobyła z Ameryki.
69Rozdział XIV. O duchu rzymskiego senatu.
389Rozdział XXIII. Zagadnienie.
70Rozdział XV. O prawach rzymskich odnośnie do kar.
390Księga dwudziesta druga. O prawach w związku ich z użytkiem monety.
71Rozdział XVI. O słusznej proporcji kar do zbrodni.
391Rozdział I. Racja użytku monety.
72Rozdział XVII. O torturach i badaniu zbrodniarzy.
392Rozdział II. O naturze pieniądza.
73Rozdział XVIII. O karach pieniężnych i cielesnych.
393Rozdział III. O monetach idealnych.
74Rozdział XIX. O prawie odwetu.
394Rozdział IV. O ilości złota i srebra.
75Rozdział XX. O karaniu ojców za dzieci.
395Rozdział V. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
76Rozdział XXI. O łaskawości panującego.
396Rozdział VI. Czemu stopa procentowa zmniejszyła się o połowę od odkrycia Indii.
77Księga siódma. Następstwa rozmaitych zasad trzech ustrojów rządu, odnośnie do praw przeciw zbytkowi, do zbytku oraz do kondycji niewiast.
397Rozdział VII. Jak cena rzeczy ustala się wśród zmian wartości znaku.
78Rozdział I. O zbytku.
398Rozdział VIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
79Rozdział II. O prawach przeciw zbytkowi w demokracji.
399Rozdział IX. O stosunkowej rzadkości złota i srebra.
80Rozdział III. O prawach przeciw zbytkowi w rządzie arystokratycznym.
400Rozdział X. O kursie.
81Rozdział IV. O prawach przeciw zbytkowi w rządzie monarchicznym.
401Rozdział XI. O operacjach, jakie Rzymianie czynili na monetach.
82Rozdział V. W jakich wypadkach prawa przeciw zbytkowi użyteczne są w monarchii.
402Rozdział XII. Okoliczności, w jakich Rzymianie dokonywali swoich operacji monetarnych.
83Rozdział VI. O zbytku w Chinach.
403Rozdział XIII. Operacje monetarne za czasów cesarzy.
84Rozdział VII. Opłakane następstwa zbytku w Chinach.
404Rozdział XIV. W jaki sposób wekslarstwo krępuje państwa despotyczne.
85Rozdział VIII. O wstrzemięźliwości publicznej.
405Rozdział XV. Zwyczaj niektórych krajów włoskich.
86Rozdział IX. O życiu kobiet w rozmaitych ustrojach rządu.
406Rozdział XVI. O pomocy, jaką państwo może mieć z bankierów.
87Rozdział X. O sądzie domowym u Rzymian.
407Rozdział XVII. O długach publicznych.
88Rozdział XI. W jaki sposób instytucje zmieniły się w Rzymie wraz z rządem.
408Rozdział XVIII. O spłacie długów publicznych.
89Rozdział XII. O opiece nad kobietami u Rzymian.
409Rozdział XIX. O pożyczaniu na procent.
90Rozdział XIII. O karach ustanowionych przez cesarzy na rozpusty u kobiet.
410Rozdział XX. O lichwie morskiej.
91Rozdział XIV. Prawa przeciw zbytkowi u Rzymian.
411Rozdział XXI. O umowie pożyczki i o lichwie u Rzymian.
92Rozdział XV. O posagach i przywilejach małżeńskich w rozmaitych formach rządu.
412Rozdział XXII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
93Rozdział XVI. Piękny zwyczaj Samnitów.
413Księga dwudziesta trzecia. O prawach w ich związku z liczbą mieszkańców.
94Rozdział XVII. O rządzie kobiet.
414Rozdział I. O ludziach i zwierzętach pod względem mnożenia się ich gatunku.
95Księga ósma. O skażeniu zasad trzech ustrojów
415Rozdział II. O małżeństwach.
96Rozdział I. Ogólna myśl tej księgi.
416Rozdział III. O stanie dzieci.
97Rozdział II. O skażeniu zasady demokracji.
417Rozdział IV. O rodzinach.
98Rozdział III. O duchu nadmiernej równości.
418Rozdział V. O rozmaitych rodzajach prawych żon.
99Rozdział IV. Osobliwa przyczyna skażenia ludu.
419Rozdział VI. O bękartach w rozmaitych rządach.
100Rozdział V. O skażeniu zasady arystokracji.
420Rozdział VII. O zgodzie ojców na małżeństwo.
101Rozdział VI. O skażeniu zasady monarchii.
421Rozdział VIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
102Rozdział VII. Dalszy ciąg tego samego przedmiotu.
422Rozdział IX. O dziewczętach.
103Rozdział VIII. Niebezpieczeństwo skażenia zasady rządu monarchicznego.
423Rozdział X. Co skłania do małżeństwa.
104Rozdział IX. Jak szlachta skłonna jest bronić tronu.
424Rozdział XI. O srogości rządu.
105Rozdział X. O skażeniu zasady rządu despotycznego.
425Rozdział XII. O liczbie dziewcząt i chłopców w rozmaitych krajach.
106Rozdział XI. Naturalne następstwa dobroci i skażenia zasad.
426Rozdział XIII. O portach morskich.
107Rozdział XII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
427Rozdział XIV. O płodach ziemi wymagających więcej lub mniej ludzi.
108Rozdział XIII. Działanie przysięgi u cnotliwego ludu.
428Rozdział XV. O liczbie mieszkańców w stosunku do rzemiosł.
109Rozdział XIV. Jak najmniejsza zmiana ustroju pociąga zniweczenie zasad.
429Rozdział XVI. O poglądach prawodawcy na rozmnażanie gatunku.
110Rozdział XV. Bardzo skuteczne środki utrzymania trzech zasad.
430Rozdział XVII. O Grecji i ilości jej mieszkańców.
111Rozdział XVI. Swoiste właściwości republiki.
431Rozdział XVIII. O stanie ludów przed Rzymianami.
112Rozdział XVII. Swoiste właściwości monarchii.
432Rozdział XIX. Wyludnienie świata.
113Rozdział XVIII. Jako monarchia hiszpańska stanowi osobliwy wypadek.
433Rozdział XX. Iż Rzymianie musieli stanowić prawa dla utrwalenia gatunku.
114Rozdział XIX. Swoiste właściwości rządu despotycznego.
434Rozdział XXI. O prawach Rzymian co do utrwalenia gatunku.
115Rozdział XX. Wnioski z poprzedzających rozdziałów.
435Rozdział XXII. O traceniu dzieci.
116Rozdział XXI. O cesarstwie chińskim.
436Rozdział XXIII. O stanie świata po zniweczeniu Rzymian.
117Księga dziewiąta. O prawach w ich stosunku do siły obronnej.
437Rozdział XXIV. Zmiany zaszłe w Europie co do liczby mieszkańców.
118Rozdział I. W jaki sposób republiki upewniają swoje bezpieczeństwo.
438Rozdział XXV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
119Rozdział II. Iż ustrój federacyjny powinien składać się z państw tej samej natury, zwłaszcza z państw republikańskich.
439Rozdział XXVI. Skutki.
120Rozdział III. Inne warunki republiki federacyjnej.
440Rozdział XXVII. O prawie wydanym we Francji dla poparcia przyrostu ludności.
121Rozdział IV. W jaki sposób państwa despotyczne upewniają swoje bezpieczeństwo.
441Rozdział XXVIII. W jaki sposób można zaradzić wyludnieniu.
122Rozdział V. W jaki sposób monarchia upewnia swoje bezpieczeństwo.
442Rozdział XXIX. O przytułkach.
123Rozdział VI. O sile obronnej państw w ogólności.
443Księga dwudziesta czwarta. O prawach w ich związku z religią każdego kraju, zważaną w jej praktykach i w jej duchu.
124Rozdział VII. Rozważania.
444Rozdział I. O religiach w ogólności.
125Rozdział VIII. Wypadek, w którym siła obronna danego państwa niższa jest od jego siły zaczepnej.
445Rozdział II. Paradoks Bayle'a.
126Rozdział IX. O względnej sile państw.
446Rozdział III. Iż rząd umiarkowany lepiej godzi się z religią chrześcijańską, a rząd despotyczny z mahometańską.
127Rozdział X. O słabości sąsiednich państw.
447Rozdział IV. Następstwa charakteru religii chrześcijańskiej a mahometańskiej.
128Księga dziesiąta. O prawach w ich stosunku do siły zaczepnej.
448Rozdział V. Iż religia katolicka lepiej nadaje się dla monarchii, a protestancka lepiej godzi się z republiką.
129Rozdział I. O sile zaczepnej.
449Rozdział VI. Inny paradoks Bayle'a.
130Rozdział II. O wojnie.
450Rozdział VII. O prawach doskonałości w religii.
131Rozdział III. O prawie zdobyczy.
451Rozdział VIII. O zgodności praw moralności z prawami religii.
132Rozdział IV. O niektórych korzyściach podbitego ludu.
452Rozdział IX. O Esseńczykach.
133Rozdział V. Gelon, król Syrakuz.
453Rozdział X. O sekcie stoików.
134Rozdział VI. O republice, która zdobywa.
454Rozdział XI. O kontemplacji.
135Rozdział VII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
455Rozdział XII. O pokutach.
136Rozdział VIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
456Rozdział XIII. O zbrodniach nie do odpuszczenia.
137Rozdział IX. O monarchii, która zdobywa dokoła siebie.
457Rozdział XIV. Jak władza religii wspomaga prawa cywilne.
138Rozdział X. O podboju monarchii przez drugą monarchię.
458Rozdział XV. Jak prawa cywilne poprawiają czasami fałszywe religie.
139Rozdział XI. O obyczajach ujarzmionego narodu.
459Rozdział XVI. Jak prawa religii poprawiają braki ustroju politycznego.
140Rozdział XII. O pewnym prawie Cyrusa.
460Rozdział XVII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
141Rozdział XIII. Karol XII.
461Rozdział XVIII. Jak prawa religii mogą zastąpić prawa cywilne.
142Rozdział XIV. Aleksander.
462Rozdział XIX. Iż nie tyle prawda lub fałsz jakiegoś dogmatu stanowi o jego korzyści lub szkodzie dla ludzi w stanie cywilnym, ile użytek lub nadużycie, jakie się zeń czyni.
143Rozdział XV. Nowe środki zachowania zdobyczy.
463Rozdział XX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
144Rozdział XVI. O państwie despotycznym, które dokonywa podbojów.
464Rozdział XXI. O metampsychozie.
145Rozdział XVII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
465Rozdział XXII. Jak niebezpieczne jest, aby religia budziła wstręt do rzeczy obojętnych.
146Księga jedenasta. O prawach tworzących wolność polityczną w jej związku z ustrojem państwa.
466Rozdział XXIII. O świętach.
147Rozdział I. Myśl ogólna.
467Rozdział XXIV. O miejscowych prawach religii.
148Rozdział II. Rozmaite znaczenia dawane słowu Wolność.
468Rozdział XXV. Trudności przeszczepienia religii z jednego kraju do drugiego.
149Rozdział III. Co to jest wolność.
469Rozdział XXVI. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
150Rozdział IV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
470Księga dwudziesta piąta. O prawach w ich stosunku do religii istniejącej w każdym kraju oraz do jej zewnętrznego zabezpieczenia.
151Rozdział V. O celu rozmaitych ustrojów państwowych.
471Rozdział I. O poczuciu religii.
152Rozdział VI. O ustroju angielskim.
472Rozdział II. O pobudkach przywiązania do rozmaitych religii.
153Rozdział VII. O monarchiach, które znamy.
473Rozdział III. O świątyniach.
154Rozdział VIII. Czemu starożytni nie mieli jasnego pojęcia o monarchii.
474Rozdział IV. O sługach religii.
155Rozdział IX. Sposób myślenia Arystotelesa.
475Rozdział V. O granicach, jakie prawa winny zakreślać bogactwom kleru.
156Rozdział X. Sposób myślenia innych polityków.
476Rozdział VI. O klasztorach.
157Rozdział XI. O królach w heroicznych czasach u Greków.
477Rozdział VII. O zbytku zabobonu.
158Rozdział XII. O rządzie królów w Rzymie i w jaki sposób były tam podzielone trzy władze.
478Rozdział VIII. O najwyższym kapłaństwie.
159Rozdział XIII. Ogólne rozważania nad państwem rzymskim po wypędzeniu królów.
479Rozdział IX. O tolerancji religijnej.
160Rozdział XIV. W jaki sposób po wypędzeniu królów podział trzech władz począł się odmieniać.
480Rozdział X. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
161Rozdział XV. W jaki sposób, w kwitnącym stanie republiki, Rzym postradał nagle swą wolność.
481Rozdział XI. O zmianie religii.
162Rozdział XVI. O władzy prawodawczej w republice rzymskiej.
482Rozdział XII. O prawach karnych.
163Rozdział XVII. O władzy wykonawczej w tejże republice.
483Rozdział XIII. Bardzo pokorne przedłożenie inkwizytorom Hiszpanii i Portugalii.
164Rozdział XVIII. O władzy sędziowskiej w rządzie rzymskim.
484Rozdział XIV. Czemu religia chrześcijańska tak znienawidzona jest w Japonii.
165Rozdział XIX. O rządzie prowincji rzymskich.
485Rozdział XV. O rozpowszechnianiu religii.
166Rozdział XX. Koniec tej księgi.
486Księga dwudziesta szósta. O prawach w związku, jaki powinny mieć z porządkiem rzeczy, o których stanowią.
167Księga dwunasta. O prawach, które tworzą wolność polityczną w stosunku jej do obywatela.
487Rozdział I. Myśl tej księgi.
168Rozdział I. Myśl tej księgi.
488Rozdział II. O prawach boskich i o prawach ludzkich.
169Rozdział II. O wolności obywatela.
489Rozdział III. O prawach cywilnych przeciwnych prawu natury.
170Rozdział III. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
490Rozdział IV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
171Rozdział IV. Iż rodzaj kar oraz ich proporcja wspierają wolność.
491Rozdział V. Wypadek, w którym można sądzić wedle zasad prawa cywilnego, zmieniając zasady prawa natury.
172Rozdział V. O pewnych oskarżeniach, które osobliwie wymagają umiarkowania i ostrożności.
492Rozdział VI. Iż porządek dziedzictwa zależy od zasad prawa politycznego lub cywilnego, a nie od zasad prawa natury.
173Rozdział VI. O zbrodni przeciw naturze.
493Rozdział VII. Iż nie trzeba rozstrzygać wedle zasad religii, kiedy chodzi o zasady prawa natury.
174Rozdział VII. O zbrodni obrazy majestatu.
494Rozdział VIII. Iż nie trzeba rozstrzygać wedle zasad tzw. prawa kanonicznego rzeczy uregulowanych zasadami prawa cywilnego.
175Rozdział VIII. O złym stosowaniu miana świętokradztwa i obrazy majestatu.
495Rozdział IX. Iz rzeczy, które powinny być miarkowane prawami cywilnymi, rzadko można miarkować prawami religii.
176Rozdiiał IX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
496Rozdział X. W jakim wypadku należy się trzymać prawa cywilnego, które pozwala, nie zaś religii, która zabrania.
177Rozdział X. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
497Rozdział XI. Iż nie trzeba w trybunałach ludzkich powodować się zasadami trybunałów mających na oku przyszłe życie.
178Rozdział XI. O myślach
498Rozdział XII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
179Rozdział XII. O nierozważnych słowach.
499Rozdział XIII. Kiedy należy się trzymać, odnośnie do małżeństwa, praw religii, a kiedy praw cywilnych.
180Rozdział XIII. O pismach.
500Rozdział XIV. W jakich wypadkach, w małżeństwie miedzy krewnymi, trzeba się powodować prawami natury, w jakich zaś prawami cywilnymi.
181Rozdział XIV. Pogwałcenie obyczajności w karaniu zbrodni.
501Rozdział XV. Jako nie trzeba rozstrzygać zasadami prawa politycznego rzeczy zawisłych od zasad prawa cywilnego.
182Rozdział XV. O wyzwoleniu niewolnika, iżby świadczył przeciw panu.
502Rozdział XVI. Iż nie trzeba rozstrzygać normami prawa cywilnego, gdy chodzi o rozstrzyganie normami prawa politycznego.
183Rozdział XVI. Oszczerstwo w zbrodni obrazy majestatu.
503Rozdział XVII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
184Rozdział XVII. O odsłanianiu spisków.
504Rozdział XVIII. Iż trzeba zbadać, czy prawa, które zdają się sobie sprzeciwiać, są tego samego rzędu.
185Rozdział XVIII. Jak niebezpiecznym jest w republikach nadto karać obrazę majestatu.
505Rozdział XIX. Iż nie trzeba rozstrzygać prawami cywilnymi rzeczy, które winny być rozstrzygane prawem domowym.
186Rozdział XIX. Jak w republice zawiesza się użytek wolności.
506Rozdział XX. Iż nie trzeba rozstrzygać zasadami prawa cywilnego rzeczy, które należą do prawa narodów.
187Rozdział XX. O prawach sprzyjających wolności obywatela w republice.
507Rozdział XXI. Iż nie trzeba rozstrzygać prawami politycznymi rzeczy, które należą do prawa narodów.
188Rozdział XXI. O okrutnych prawach na dłużników w republice.
508Rozdział XXII. Nieszczęśliwy los Inkasa Atualpy.
189Rozdział XXII. O rzeczach, które naruszają wolność w monarchii.
509Rozdział XXIII. Iż, jeżeli, wskutek jakiejś okoliczności, prawo polityczne niszczy państwo, trzeba rozstrzygać wedle prawa politycznego, które je zachowuje, a które staje się niekiedy prawem narodów.
190Rozdział XXIII. O szpiegach w monarchii.
510Rozdział XXIV. Iż przepisy policji są innego rodzaju niż inne prawa cywilne.
191Rozdział XXIV. O listach anonimowych.
511Rozdział XXV. Iż nie trzeba się trzymać ogólnych zarządzeń prawa cywilnego, kiedy chodzi o rzeczy, które powinny podlegać szczególnym prawidłom wynikającym z ich natury.
192Rozdział XXV. O sposobie rządzenia w monarchii.
512Księga dwudziesta siódma. O pochodzeniu i przemianach praw rzymskich o dziedziczeniu.
193Rozdział XXVI. Iż w monarchii władca powinien być przystępny.
513Rozdział jedyny.
194Rozdział XXVII. O obyczajach monarchy.
514Księga dwudziesta ósma. O początku i przemianach praw cywilnych u Francuzów.
195Rozdział XXVIII. O względach, jakie monarchowie winni poddanym.
515Rozdział I. O rozmaitym charakterze praw u ludów germańskich.
196Rozdział XXIX. O prawach cywilnych zdolnych wprowadzić nieco wolności w rząd despotyczny.
516Rozdział II. Jako prawa Barbarzyńców były na wskroś osobiste.
197Rozdział XXX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
517Rozdział III. Zasadnicza różnica miedzy prawami salickimi a prawami Wizygotów i Burgundów.
198Księga trzynasta. O związku między wolnością a pobieraniem danin i wielkością dochodów publicznych.
518Rozdział IV. Jak prawo rzymskie zatraciło się w dziedzinach Franków, a zachowało się w dziedzinach Gotów i Burgundów.
199Rozdział I. O dochodach państwa.
519Rozdział V. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
200Rozdział II. Jako złym rozumowaniem jest twierdzić, iż wielkość podatków dobra jest sama w sobie.
520Rozdział VI. Jak prawo rzymskie zachowało się w dziedzinie Longobardów.
201Rozdział III. O daninach w kraju, gdzie część ludu jest w poddaństwie.
521Rozdział VII. Jak prawo rzymskie zatraciło się w Hiszpanii.
202Rozdział IV. O republice w podobnym wypadku.
522Rozdział VIII. Fałszywy kapitularz.
203Rozdział V. O monarchii w podobnym wypadku.
523Rozdział IX. Jak zatraciły się kodeksy barbarzyńców i kapitularze.
204Rozdział VI. O państwie despotycznym w podobnym wypadku.
524Rozdział X. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
205Rozdział VII. O podatkach w kraju, gdzie poddaństwo nie istnieje.
525Rozdział XI. Inne przyczyny upadku kodeksów barbarzyńców, prawa rzymskiego i kapitularzy.
206Rozdział VIII. W jaki sposób zachowuje się złudzenie.
526Rozdział XII. O zwyczajach miejscowych; przeobrażenia praw ludów barbarzyńskich i prawa rzymskiego.
207Rozdział IX. O złym rodzaju podatków.
527Rozdział XIII. Różnica miądzy prawem salickim, czyli prawem Franków salickich, a prawem Franków rypuarskich i innych barbarzyńskich ludów.
208Rozdział X. Iż wysokość danin zależy od natury rządu.
528Rozdział XIV. Inna różnica.
209Rozdział XI. O karach fiskalnych.
529Rozdział XV. Uwaga.
210Rozdział XII. Związek wielkości danin z wolnością.
530Rozdział XVI. O dowodzie przez wrzącą wodę ustanowionym przez prawo salickie.
211Rozdział XIII. W jakich rodzajach rządu podatki można podwyższać.
531Rozdział XVII. Sposób myślenia naszych ojców.
212Rozdział XIV. Iż natura podatków jest w związku z rządem.
532Rozdział XVIII. Jak rozpowszechnił się dowód przez walkę.
213Rozdział XV. Nadużycie wolności.
533Rozdział XIX. Nowa przyczyna zapomnienia praw salickich, praw rzymskich i kapitularzy.
214Rozdział XVI. O podbojach Mahometan.
534Rozdział XX. Pochodzenie punktu honoru.
215Rozdział XVII. O pomnożeniu wojsk.
535Rozdział XXI. Nowa refleksja o punkcie honoru u Germanów.
216Rozdział XVIII. O odpuszczeniu podatków.
536Rozdział XXII. O zwyczajach tyczących się walki.
217Rozdział XIX. Co jest lepsze dla władcy i dla ludu, dzierżawa czy też własny zarząd podatków?
537Rozdział XXIII. O praktyce walki sądowej.
218Rozdział XX. O dzierżawcach podatków.
538Rozdział XXIV. Prawidła ustanowione dla walki sądowej.
219Księga czternasta. O prawach w ich związku z naturą klimatu.
539Rozdział XXV. O granicach, jakie stawiano zwyczajowi walki sądowej.
220Rozdział I. Myśl ogólna.
540Rozdział XXVI. O sądzie przez walkę między jedną ze stron a jednym ze świadków.
221Rozdział II. Jak ludzie różni są w rozmaitych klimatach.
541Rozdział XXVII. O sądzie przez walkę miedzy stroną a jednym z parów pana. Odwołanie od niesłusznego wyroku.
222Rozdział III. Sprzeczność charakteru niektórych ludów południowych.
542Rozdział XXVIII. O apelacji od braku wymiaru sprawiedliwości.
223Rozdział IV. Przyczyna niezmienności religii, zwyczajów, obyczajów, praw na Wschodzie.
543Rozdział XXIX. Epoka panowania Ludwika Świętego.
224Rozdział V. Iż źli prawodawcy są ci, którzy wspierali wady klimatu, a dobrzy ci, którzy się im przeciwili.
544Rozdział XXX. Uwagi nad apelacjami.
225Rozdział VI. O uprawie ziemi w gorących krajach.
545Rozdział XXXI. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
226Rozdział VII. O mnichostwie.
546Rozdział XXXII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
227Rozdział VIII. Dobry obyczaj chiński.
547Rozdział XXXIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
228Rozdział IX. Sposoby pobudzenia przemysłu.
548Rozdział XXXIV. W jaki sposób postępowanie sądowe stało się tajne.
229Rozdział X. O prawach będących w związku z trzeźwością narodów.
549Rozdział XXXV. O kosztach.
230Rozdział XI. O prawach związanych z chorobami zaraźliwymi.
550Rozdział XXXVI. O stronie publicznej.
231Rozdział XII. O prawach przeciw samobójcom.
551Rozdział XXXVII. Jak Postanowienia Ludwika Świętego poszły w zapomnienie.
232Rozdział XIII. Skutki wynikające z angielskiego klimatu.
552Rozdział XXXVIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
233Rozdział XIV. Inne skutki klimatu.
553Rozdział XXXIX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
234Rozdział XV. O rozmaitym stopniu zaufania, jakie prawa pokładają w ludzie zależnie od klimatu.
554Rozdział XL. Jak wzięto formy sądowe z dekretaliów.
235Księga piętnasta. W jaki sposób prawa niewoli cywilnej mają związek z naturą klimatu.
555Rozdział XLI. Wzrost i upadek sądownictwa kościelnego i sądownictwa świeckiego.
236Rozdział I. O niewoli cywilnej.
556Rozdział XLII. Odrodzenie prawa rzymskiego i co z tego wynikło. Zmiany w trybunałach.
237Rozdział II. Początek prawa niewoli u prawników rzymskich.
557Rozdział XLIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
238Rozdział III. Inne źródło prawa niewoli.
558Rozdział XLIV. O dowodzie przez świadków.
239Rozdział IV. Inne źródło prawa niewoli.
559Rozdział XLV. O zwyczajach we Francji.
240Rozdział V. O niewoli Murzynów.
560Księga dwudziesta dziewiąta. O sposobie układania praw.
241Rozdział VI. Prawdziwe źródło prawa niewoli.
561Rozdział I. O duchu prawodawcy.
242Rozdział VII. Inne źródło prawa niewoli.
562Rozdział II. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
243Rozdział VIII. Bezużyteczność niewolnictwa u nas.
563Rozdział III. Iż prawa, które z pozoru oddalają się od zamiarów prawodawcy, często są z nimi zgodne.
244Rozdział IX. O narodach, u których wolność cywilna jest powszechnie wprowadzona.
564Rozdział IV. O prawach sprzeciwiających się zamiarom prawodawcy.
245Rozdział X. Rozmaite rodzaje niewoli.
565Rozdział V. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
246Rozdział XI. Co powinny czynić prawa w stosunku do niewolnictwa.
566Rozdział VI. Iż prawa, które zdają się jednakie, nie zawsze mają ten sam skutek.
247Rozdział XII. Nadużycia niewoli.
567Rozdział VII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu. Potrzeba dobrego układania praw.
248Rozdział XIII. Niebezpieczeństwo mnogości niewolników.
568Rozdział VIII. Iż prawa, które zdają się jednakie, nie zawsze mają jednaką pobudką.
249Rozdział XIV. O niewolnikach uzbrojonych.
569Rozdział IX. Iż prawa greckie i rzymskie karały samobójstwo, każde z innych pobudek.
250Rozdział XV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
570Rozdział X. Iż prawa, które zdają się sprzeczne, płyną niekiedy z jednego ducha.
251Rozdział XVI. Ostrożności konieczne w rządzie umiarkowanym.
571Rozdział XI. W jaki sposób można porównywać dwa różne prawa.
252Rozdział XVII. Zarządzenia, jakie należy ustanowić pomiędzy panem a niewolnikiem.
572Rozdział XII. Iż prawa, które zdają się jednakie, są niekiedy w istocie różne.
253Rozdział XVIII. O wyzwoleniach.
573Rozdział XIII. Iż nie trzeba oddzielać praw od celu, dla którego je wydano. O prawach rzymskich tyczących kradzieży.
254Rozdział XIX. O wyzwoleńcach i o rzezańcach.
574Rozdział XIV. Iż nie trzeba oddzielać praw od okoliczności, w jakich zostały wydane.
255Księga szesnasta. Jak prawa domowej niewoli są w związku z naturą klimatu.
575Rozdział XV. Iż dobrze jest niekiedy, aby prawo poprawiało się samo.
256Rozdział I. O niewoli domowej.
576Rozdział XVI. Rzeczy, których należy przestrzegać w układaniu praw.
257Rozdział II. Iż w krajach południowych istnieje między dwiema płciami przyrodzona nierówność.
577Rozdział XVII. Zły sposób stanowienia praw.
258Rozdział III. Iż mnogość żon zależy wiele od ich kosztu.
578Rozdział XVIII. O pojęciach jednostajności.
259Rozdział IV. O wielożeństwie: rozmaite okoliczności.
579Rozdział XIX. O prawodawcach.
260Rozdział V. Przyczyna prawa malabarskiego.
580Księga trzydziesta. Teoria praw lennych u Franków, w związku ich z powstaniem monarchii.
261Rozdział VI. O wielożeństwie w jego istocie.
581Rozdział I. O prawach feudalnych.
262Rozdział VII. O jednakim obchodzeniu się w razie mnogości żon.
582Rozdział II. O źródłach praw feudalnych.
263Rozdział VIII. O oddzieleniu kobiet od mężczyzn.
583Rozdział III. Pochodzenie wasalslwa.
264Rozdział IX. Związek rządu domowego z politycznym.
584Rozdział IV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
265Rozdział X. Zasada moralności na Wschodzie.
585Rozdział V. O podboju Franków.
266Rozdział XI. O niewoli domowej niezależnej od wielożeństwa.
586Rozdział VI. O Gotach, Burgundach i Frankach.
267Rozdział XII. O naturalnym wstydzie.
587Rozdział VII. Rozmaite sposoby podziału ziemi.
268Rozdział XIII. O zazdrości.
588Rozdział VIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
269Rozdział XIV. O zarządzie domowym na Wschodzie.
589Rozdział IX. Należyte zastosowanie prawa Burgundów i prawa Wizygotów o podziale ziemi.
270Rozdział XV. O rozwodzie i o odtrąceniu.
590Rozdział X. O poddaństwie.
271Rozdział XVI. O odtrąceniu i rozwodzie u Rzymian.
591Rozdział XI. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
272Księga siedemnasta. Jak prawa niewoli politycznej są w związku z naturą klimatu.
592Rozdział XII. Iż ziemie wydzielone barbarzyńcom nie płaciły podatków.
273Rozdział I. O niewoli politycznej.
593Rozdział XIII. Jakie były ciężary Rzymian i Galów w monarchii Franków.
274Rozdział II. Różnica narodów co do odwagi.
594Rozdział XIV. O tym co nazywano census.
275Rozdział III. O klimacie Azji.
595Rozdział XV. Iż to, co nazywano census, ściągano jedynie z poddanych, a nie z ludzi wolnych.
276Rozdział IV. Wnioski z poprzedzającego.
596Rozdział XVI. O lennikach czyli wasalach.
277Rozdział V. Iż, kiedy ludy północnej Azji i ludy Europy podbijały, skutki podboju nie były jednakie.
597Rozdział XVII. O służbie wojskowej ludzi wolnych.
278Rozdział VI. Nowa fizyczna przyczyna niewoli Azji i wolności Europy.
598Rozdział XVIII. O dwojakiej służbie.
279Rozdział VII. O Afryce i Ameryce.
599Rozdział XIX. O okupach u barbarzyńskich ludów.
280Rozdział VIII. O stolicy państwa.
600Rozdział XX. O tym, co nazwano później jurysdykcją pańską.
281Księga ośmnasta. O prawach w ich stosunku do natury ziemi.
601Rozdział XXI. O jurysdykcji terytorialnej kościołów.
282Rozdział I. Jak natura ziemi wpływa na prawa.
602Rozdział XXII. Iż sądy ustanowiono przed końcem drugiej dynastii.
283Rozdział II. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
603Rozdział XXIII. Ogólna myśl książki O powstaniu monarchii francuskiej w Galii, przez księdza Dubos.
284Rozdział III. Jakie kraje są lepiej uprawne.
604Rozdział XXIV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu. Uwagi nad podstawą systemu.
285Rozdział IV. Nowe skutki żyzności i jałowości krajów.
605Rozdział XXV. O szlachcie francuskiej.
286Rozdział V. O wyspiarzach.
606Księga trzydziesta pierwsza. Teoria praw feudalnych u Franków w związku z przewrotami ich monarchii.
287Rozdział VI. O krajach utworzonych przez przemyślność ludzką.
607Rozdział I. Zmiany w urzędach i lennościach.
288Rozdział VII. O dziełach ludzi.
608Rozdział II. Jak zreformowano rząd cywilny.
289Rozdział VIII. Ogólny związek praw.
609Rozdział III. Powaga Marszałków Dworu.
290Rozdział IX. O gruncie w Ameryce.
610Rozdział IV. Jakie było usposobienie narodu w stosunku do marszałków.
291Rozdział X. O ilości ludzi, w stosunku do sposobu, w jaki zdobywają sobie żywność.
611Rozdział V. Jak marszałkowie uzyskali dowództwo wojsk.
292Rozdział XI. O ludach dzikich i ludach barbarzyńskich.
612Rozdział VI. Drugi okres poniżenia królów z pierwszej dynastii.
293Rozdział XII. O prawie narodów u ludów, które nie uprawiają ziemi.
613Rozdział VII. O wielkich urzędach i lennach pod marszałkami dworu.
294Rozdział XIII. O prawach cywilnych u ludów, które nie uprawiają ziemi.
614Rozdział VIII. W jaki sposób właścizny zmieniły się w lenna.
295Rozdział XIV. O stanie politycznym ludów nie uprawiających ziemi.
615Rozdział IX. Jak dobra kościelne zmieniono w lenna.
296Rozdział XV. O ludach, które znają użytek pieniędzy.
616Rozdział X. Bogactwa kleru.
297Rozdział XVI. O prawach cywilnych u ludów nie znających użytku monety.
617Rozdział XI. Stan Europy za czasu Karola Martela.
298Rozdział XVII. O prawach politycznych u ludów nie znających użytku monety.
618Rozdział XII. Ustanowienie dziesięcin.
299Rozdział XVIII. Siła zabobonu.
619Rozdział XIII. O wyborach do biskupstw i opactw.
300Rozdział XIX. O wolności Arabów i niewoli Tatarów.
620Rozdział XIV. O lennach Karola Martela.
301Rozdział XX. O prawie narodów u Talarów.
621Rozdział XV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
302Rozdział XXI. Prawo cywilne u Tatarów.
622Rozdział XVI. Pomieszanie korony i marszałkostwa. Druga dynastia.
303Rozdział XXII. O pewnym prawie cywilnym u ludów germańskich.
623Rozdział XVII. Osobliwa rzecz w wyborze królów z drugiej dynastii.
304Rozdział XXIII. O długich włosach królów frankońskich.
624Rozdzial XVIII. Karol Wielki.
305Rozdział XXIV. O małżeństwach królów frankońskich.
625Rozdział XIX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
306Rozdział XXV. Childeryk.
626Rozdział XX. Ludwik Pobożny.
307Rozdział XXVI. O pełnoletności królów frankońskich.
627Rozdział XXI. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
308Rozdział XXVII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
628Rozdział XXII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
309Rozdział XXVIII. O usynowieniu u Germanów.
629Rozdział XXIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
310Rozdział XXIX. Krwawy duch królów frankońskich.
630Rozdział XXIV. Iż ludzi wolnych uczyniono zdolnymi do posiadania lenna.
311Rozdział XXX. O zgromadzeniach narodowych u Franków.
631Rozdział XXV. Główna przyczyna osłabienia drugiej dynastii. Zmiany we właściznach.
312Rozdział XXXI. O powadze duchowieństwa za pierwszej dynasiji.
632Rozdział XXVI. Zmiany w lennach.
313Księga dziewiętnasta. O prawach w ich związku z zasadami tworzącymi powszechnego ducha, obyczaje i zwyczaje narodu.
633Rozdział XXVII. Inna odmiana w lennach.
314Rozdział I. O przedmiocie tej księgi.
634Rozdział XXVIII. Odmiany zaszłe w wielkich urzędach i w lennach.
315Rozdział II. Jako nawet dla najlepszych praw trzeba, aby umysły były przygotowane.
635Rozdział XXIX. O naturze lenności od panowania Karola Łysego.
316Rozdział III. O tyranii.
636Rozdział XXX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
317Rozdział IV. Co to jest ogólny duch.
637Rozdział XXXI. Jak cesarstwo wyszło z domu Karola Wielkiego.
318Rozdział V. Jak trzeba baczyć, aby nie odmieniać ogólnego ducha narodu.
638Rozdział XXXII. Jak korona francuska przeszła do domu Hugona Kapeta.
319Rozdział VI. Iż nie trzeba wszystkiego poprawiać.
639Rozdział XXXIII. Niektóre następstwa wiekuistości lenna.
320Rozdział VII. O Ateńczykach i Spartanach.
640Rozdział XXXIV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu.
More from Charles de Montesquieu (Monteskiusz) (tłum. Tadeusz Boy-Żeleński)
View all reads
![[Życie? --- rozprężę szeroko ramiona...]](https://storage.googleapis.com/eleven-public-cdn/database/reads/wolnelektury%3Atuwim-zycie-rozpreze-szeroko-ramiona/thumbnail.webp?v=1766093787)