
Formowanie Człowieka: Szkice o edukacji
By Górecki ArturLength15h 23m
About this audiobook
Książka Artura Góreckiego to zbiór tekstów o wychowaniu i kształceniu, które ukazują edukację jako proces integralnego formowania człowieka – jego rozumu, woli i uczuć. Autor, sięgając do klasycznej tradycji pedagogicznej, myśli św. Tomasza z Akwinu i doświadczeń edukacji chrześcijańskiej, stawia pytania o sens szkoły, rolę mistrza, wartość kanonu lektur i miejsce rodziny w procesie wychowania. To propozycja zarówno dla nauczycieli, rodziców i wychowawców, jak i wszystkich, którzy szukają odpowiedzi na pytanie: jak wychowywać człowieka takiego, jakim być powinien.
***
Do czego zmierza proces kształcenia i wychowania? "Jego celem - pisze dr Artur Górecki - jest prowadzenie wychowanków do ludzkiej dojrzałości (realizacji ludzkiej natury) w oparciu o to, co w całej naszej kulturze jest najwartościowsze". Co jest warunkiem pozyskania dóbr godnych osoby ludzkiej? Uporządkowane władze intelektu, woli i uczuć, realizacja przypadającego człowiekowi dobra ze świadomością, że fundamentem każdej powinności etycznej jest poprawnie pojęta rzeczywistość, a nie arbitralne oglądy czy ideologiczne projekty. Podstawową zasługą książki Formowanie człowieka jest przypomnienie (jest powtórzenie z mocą), że założenia antropologiczne i etyczne stanowią nieodzowny punkt wyjścia i stały nadrzędny aspekt każdej doktryny edukacyjnej i wszelkiej refleksji o nauczaniu.
U źródeł tej sięgającej do korzeni cywilizacji i wciąż dobroczynnej koncepcji kształcenia - mówi nam Autor - tkwi edukacja klasyczna, z trojakiej wywodząca się biblioteki: greckiej, łacińskiej i chrześcijańskiej. Jej losy historyczne i ponadczasowe wartości ukazuje Autor w szeregu rozdziałów. Czytamy te fragmenty książki z wielkim erudycyjnym pożytkiem. Śledzimy je zarazem z głębokim uznaniem dla wiedzy Autora, pozwalającej mu wpisywać ten program edukacyjny w kontekst historii myśli i tok przemian obrazów świata w Europie. Nie uchodzą uwagi dr. Góreckiego "tektoniczne", można by powiedzieć, ruchy formacji cywilizacyjnych Europy - pęknięcia i konflikty, które dziś oddzielają Zachód i Europę w swych dziejach katolicko-łacińską barierami obcości i wzajemnego niezrozumienia. Jestem przekonany, że ta sfera rozważań zapewnia książce Formowanie człowieka sukces czytelniczy, wykraczający daleko poza krąg osób zainteresowanych edukacją jako taką.
Nie mniej poznawczo pasjonujące są te miejsca w książce, które prezentują współczesne dyskusje wokół modelu i celów edukacji, a w szczególności doktryny leżące u podstaw decyzji o instytucjonalnym i programowym kształcie systemu edukacji. Zwraca uwagę fakt, że decyzje ustrojowe i programowe w coraz większym stopniu nabierają zasięgu ponadpaństwowego, a tym samym ulegają homogenizacji i wymykają się spod kontroli wspólnot kulturowych, które pielęgnują tożsamości narodowe i lokalne. W najbliższym okresie mogą w tej sferze zamierzeń eurokratów zapaść nieodwracalne dla Polski decyzje - książka dr. Góreckiego jest zatem zbiorem niezbędnych i mobilizujących informacji dla osób nieobojętnych wobec przyszłości edukacji w naszym kraju.
Otwarte kwestie bieżącej praktyki edukacyjnej dr Górecki podejmuje z publicystyczną pasją, a równocześnie z dojrzałością nauczyciela praktyka i z doświadczeniem urzędnika rangi ministerialnej. Podzielam wszystkie przesłanki, które Autora tej niezmiernie ważnej "książki na czasie" skłaniają do sceptycyzmu odnośnie do przyszłości edukacji publicznej w Polsce. Z nie mniejszym od Autora optymizmem (może nawet z entuzjazmem, do którego mam skłonność) odnoszę się do perspektyw polskiej edukacji, wyrastających z oddolnych, samorzutnych inicjatyw społecznych, z pięknych tradycji lokalnych i rodzinnych. Może właśnie tam rozpocznie się powrót do merytokracji w Polsce, uruchomienie prawidłowych mechanizmów awansu społecznego; może tam dokona się proces restytucji polskich elit? Znakomity zbiór szkiców Artura Górskiego sytuuje nas, jak się przekonujemy, w samym centrum wielkich polskich problemów i wyzwań.
Prof. zw. dr hab. Bogusław Dopart
Uniwersytet Jagielloński
Polska Akademia Umiejętności
Audiobook details
GenreEducation and Learning, Psychology
Length15 hrs 23 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateMay 6, 2026
LanguagePolish
Table of contents
1Introduction
2Wstęp
3Dialogus super auctores Konrada z Hirsau (XII w.)
4Dezyderat z 2015 roku a dzisiejszy stan edukacji – kilka refleksji
5Wyjaśnienie wybranych pojęć (ujęcie subiektywne)
Show all chaptersShow less
6Cel edukacji –prawda czy użyteczność?
7ŚwIĘTY Tomasz o uczuciach
8Dyscyplina jako troska o człowieka
9O jezuickiej Ratio studiorum
10O edukacji klasycznej (w dużym skrócie)
11O średniowiecznych listach lektur
12O zagubionym szlaku – z dziejów edukacji (pt. 1)
13O zagubionym szlaku – z dziejów edukacji (pt. 2)
14Średniowieczna szkoła
15O potrzebie mistrza
16Psychologia a edukacja – o zagubieniu duszy
17W poszukiwaniu zasad katolickiej edukacji – encyklika Divini illius Magistri
18Jakiej zasady programowej potrzebuje polska szkoła?
19Religia w szkole to przyczółek
20Prawda pozwala na wyrozumiałość
21„Edukacja wolnościowa” to nie jest edukacja katolicka
22Nie wszystko warto czytać, czyli o zagrożeniu intelektualną niestrawnością
23Szkoła jako czas wolny
24Katechetyczne manowce: „katecheza przeżyciowa”
25Nowe „Dyrektorium o katechizacji” – rewolucja w podejściu do katechezy?
26Przepisy regulujące nauczanie religii w szkole
27Szkoła katolicka: niewykorzystana szansa?
28O historii i jej nauczaniu
29W poszukiwaniu chrześcijańskiego rozumienia (rachuby) czasu
30Czy w gender chodzi o tolerancję i różnorodność? – na przykładzie wybranych publikacji i oferty zajęć dydaktycznych
31Edukacyjne dylematy w czasie pandemii
32Razem czy osobno?
33Dylematy dotyczące kształcenia dziewcząt i chłopców
34Glosa do dyskusji o pracy domowej
35O możliwym i niemożliwym – próba podsumowania