
Fenomen człowieka. O precyzyjnym dostrojeniu natury do istnienia ludzi
By Denton MichaelLength7h 48m
About this audiobook
Od czasów rewolucji naukowej w XVI wieku w środowisku naukowym panuje przekonanie, że ludzie są – jak to wyraził paleontolog Stephen Jay Gould – jedynie „ucieleśnieniem przypadkowości”, a nie czymś szczególnym we Wszechświecie. Według biochemika Michaela Dentona, który mistrzowsko dokumentuje najnowsze odkrycia nauki, jest zupełnie inaczej. Kosmos jest zdumiewająco dobrze przystosowany do życia – nie tylko jego prostych form, ale również tych bardziej złożonych, opartych na węglu i oddychających powietrzem, na czele z dwunożnymi, wędrującymi po lądzie i rozwijającymi technologię istotami o znanej nam anatomii i fizjologii.
Staliśmy się władcami ognia, wytwórcami narzędzi i ostatecznie wyruszyliśmy w kosmos – pisze Denton. – Stworzyliśmy łazik Curiosity, drony wielkości pszczół i laser zdolny oświetlić Księżyc. Wszystko to nie było wyłącznie zasługą naszego ludzkiego geniuszu, zawdzięczmy to także fortunnym uwarunkowaniom występującym na naszej planecie, a także fortunnym własnościom bardzo wielu pierwiastków układu okresowego oraz ich związków. Wyjątkowe przystosowanie wbudowane w przyrodę utorowało nam drogę prowadzącą do niezliczonych odkryć i innowacji technicznych.
Świadectwa naukowe przedstawione w książce są mocnym argumentem na rzecz perspektywy antropocentrycznej, czyli twierdzenia, że Wszechświat jest nakierowany na człowieka i dla niego uporządkowany. Dzięki wyjątkowemu, popartemu obserwacjami przystosowaniu praw przyrody do naszego istnienia mogliśmy podążać drogą rozwoju od epoki kamienia łupanego do zaawansowanej cywilizacji technicznej.
Denton przywołuje odkrycia między innymi z zakresu biologii i chemii, które ku zdumieniu naukowców konsekwentnie wykazują, że życie na Ziemi jest zjawiskiem o szczególnym charakterze. Autor podkreśla przy tym, że to twierdzenie nie oznacza cofnięcia się nauki do czasów średniowiecznych – wręcz przeciwnie, oznacza jej rozwój oraz interpretację danych naukowych najbardziej zgodną z tym, co odkrywamy o prawach rządzących Wszechświatem.
Audiobook details
Rating★★★★★ 4.6 (270)
Includes Amazon, Goodreads, StoryGraph
GenreScience and Nature
Length7 hrs 48 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateApr 17, 2026
LanguagePolish
Table of contents
1Seria „Wyjątkowy gatunek”
26Światło słoneczne
2Rozdział 1. Wprowadzenie
27Atmosfera
3Po roku 1543
28Gazy atmosferyczne
4Po Darwinie
29Fortunne zbiegi okoliczności
5Ponowne powiązanie i druga rewolucja
30Światło i powietrze
Mostrar todos os capítulosVer menos
6Wcześniejsze przystosowanie a złożoność adaptacyjna
31Rozdział 4. Wcześniejsze dopasowanie: atmosfera
7Ludzkie serce
32Płuca a skrzela
8Złożone fenomeny adaptacyjne
33Tlen jest gazem
9Od samego początku
34Rozrzedzone powietrze
10Rozdział 2. Wcześniejsze dopasowanie: cykl hydrologiczny
35Regulacja
11Trzy stany skupienia wody
36Spontaniczne spalanie
12Rozprowadzanie pierwiastków
37Azot hamuje palność
13Doskonały rozpuszczalnik
38Bezpieczne spalanie i oddychanie
14Zamarzająca woda rozsadza skały
39Przyroda się nas spodziewała
15Lepkość wody
40Rozdział 5. Oddychanie
16Lodowce
41Nasze płuca
17Fenomenalna synergia
42Gęstość powietrza
18Gleba
43Ciśnienie atmosferyczne
19Glina
44Lepkość powietrza
20Opatrzność
45Ściśliwość powietrza
21Zdumiewający zespół czynników
46Dyfuzja
22Wnioski wskazujące na projekt
47Prawa Ficka i miejsce wymiany gazowej
23Hierarchia teleologiczna
48Niezwykła cienkość błony pęcherzykowo-włośniczkowej
24Rozdział 3. Przystosowanie do życia opartego na tlenie
49Powierzchnia
25Złożoność wymaga tlenu
50Odpowiednia objętość