Kolebka polskiej motoryzacji

De Andrzej Krzysztof Wróblewski
Ouça com Sir Michael Caine™ e mais de 1.000 vozes
Duração8h 17m

Sobre este audiolivro

Dostajecie państwo do rąk opowieść z czasów, które odeszły w bezpowrotną przeszłość i to w wymiarze znacznie szerszym, niż tylko polityczny. Kiedy mój ojciec z pasją dokumentował narodziny Żerańskiej Fabryki Samochodów Osobowych, budowa własnego auta była symbolem wielkich ambicji, a motoryzacja miała jeszcze duszę i narodowe barwy. Dziś, gdy na świecie masowo zamyka się kolejne zakłady, a na drogach królują zunifikowane platformy, w których pod dziesiątkami różnych logotypów kryją się te same, globalnie uniwersalne części i technologie, tamten świat wydaje się czystą abstrakcją. Romantyczna epoka, w której samochód był unikalnym dziełem konkretnych ludzi, ustąpiła miejsca chłodnej optymalizacji kosztów. Dlatego ta książka, ukończona w latach 60. i zatrzymana przez PRL-owską cenzurę, zyskała z upływem lat zupełnie nowy wymiar. Jest unikalną, reporterską relacją naocznego świadka, zapisem nie tylko początków fabryki, ale pomnikiem fascynującego świata, w którym budowa każdego nowego modelu budziła autentyczne, ogólnonarodowe emocje. Mój ojciec, Andrzej Krzysztof Wróblewski, od dziecka pasjonat motoryzacji, w dorosłym życiu wykorzystywał każdą okazję, żeby odwiedzać FSO, przechadzać się wzdłuż linii produkcyjnych, rozmawiać z pracownikami, uczestniczyć w naradach zespołów projektowych, z bliska przyglądać się temu, jak kupowana (czy raczej kradziona) była technologia pierwszego Fiata. Z dzieciństwa pamiętam nie tylko rozmowy przy obiedzie o nowych modelach silników czy planowanych produkcjach, ale pamiętam też stosy folderów zachodnich aut na stole oraz ludzi, którzy odwiedzali nasz dom. W ten sposób kształtowały się przyjaźnie ojca z inżynierami i dyrektorami FSO. Im więcej wiedział o fabryce i z im większą pasją podchodził do motoryzacji, tym z większym dystansem patrzył na samo dzieło, jakim było FSO. Pewnie dlatego książka nigdy nie dostała zgody cenzury. Pamiętam nawet dzień, kiedy ojciec wrócił do domu i powiedział, że sprawa obiła się o Komitet Centralny i „nie ma zgody”. Dziś z perspektywy lat zapiski cenzora złożone na marginesach, mówią równie dużo o tym, czym była żerańska fabryka samochodów dla władz komunistycznych i czym była sama książka. Rodzynek w szarej komunistycznej rzeczywistości, wentyl dla społecznych aspiracji, namiastka lepszej rzeczywistości, która jak większość ówczesnych produkcji była co najwyżej erzacem zachodniego świata. Tak jak PRL‑owskie mieszkania, w których nie domykały się okna, samochody były nieodrodnym dzieckiem reżimu. Dziś wszystko to, razem z zapiskami cenzora, może być sentymentalnym wspomnieniem, ale też dziedzictwem, z którym wciąż gdzieś się borykamy. Mój ojciec pisał: „Mimo że przemysł samochodowy mieć będziemy nowocześniejszy niż poligraficzny, mam nadzieję, że książka ta wyjdzie z drukarni, zanim jeszcze pierwsze Fiaty z taśmy, i że będzie miała satysfakcję pojechać do księgarń starą i wysłużoną furgonetką Warszawy, którą będziemy wspominać z sentymentem – jak wszystko, co przemija”. Niestety, książka po raz pierwszy ukazała się 70 lat po tym, jak z FSO wyjechał pierwszy polski samochód. Dziś oddajemy w państwa ręce drugie wydanie, wciąż aktualne. Książka ostatecznie przeżyła nie tylko polskiego Fiata, ale jest też świadkiem zaniku motoryzacji, jaką znaliśmy. Teren dawnej fabryki FSO to dziś niedorzeczne wspomnienie tamtej epoki. Z pojedynczymi, nieremontowanymi budynkami, wynajmowanymi przypadkowym firmom na magazyny, lakiernie, zakłady rzemieślnicze, sklepy. Myślę, że ojciec uśmiałby się setnie, gdybym mu powiedział, że to, co przetrwało z tamtych lat, to zarząd fabryki, która niczego nie produkuje, muzeum otoczone dawno nieremontowanymi halami i nad tym wszystkim ocalała orkiestra FSO. 62 hektary wspomnień, które wkrótce zaczną nowe życie. Kiedy wreszcie wjadą tam buldożery i zaczną prace nad nowym osiedlem nowoczesnych mieszkań, które jak niegdyś Warszawy, Syrenki i Fiaty, będą marzeniem dziesiątek młodych rodzin. Jednym słowem, polski samochód nie doczekał wydania książki, ale coś z ducha i marzeń tamtej epoki w FSO zostanie. Tomasz Wróblewski (wstęp do II wydania)

Detalhes do audiolivro

GêneroHistory
Duração8 h 17 min
Narrado porOuça com mais de 1.000 vozes
FormatoeBook com áudio
Data de publicação10 de jun. de 2026
IdiomaPolonês

Sumário

1Przedmowa
9Szlagier sezonu 1964
2Wstęp do II wydania
10Szwoleżerowie na obrabiarkach
3Fragmenty wycięte przez cenzurę oznaczono w ten sposób
11Ulepszacze i pogarszacze
4Na schodach
12Co pan dzwonisz za tę mietłę?
5Grzech pierworodny
13Wóz albo przewóz
Mostrar todos os capítulos
6Cud społeczny bez cudu gospodarczego
14„Fiat” pod kluczem
7Bękart z motopompą
15Posłowie
8Jakość to będzie
Ostatnie lato na LitwieNorbertas Černiauskas7h 27min4.3 (2.2K)$12 · $0.00
Niech sobie nie myślą, że jesteśmy kolaborantamiPiotr M. Majewski16h 7min4.6 (59)$18
KatakumbaUwe Bahnsen, James ODonnel19h 42min4.4 (37)$8 · $0.00
Epidemie i zarazyAndrzej W. Sawicki3h 29min3.6 (51)$6 · $0.00
Przestraszenia. Horror na faktach. Tom 2Agnieszka Haska, Jerzy Stachowicz4h$11 · $0.00
RozmyślaniaMarek Aureliusz (tłum. Marian Reiter)4h 1min4.4 (19.6K)Grátis
Flota w czasie przypłwuJames D. Hornfischer26h 22min4.5 (7.8K)$13 · $0.00
Poza Kompanią Braci. Wspomnienia wojenne majora Dicka WintersaDick Winters11h 45min4.4 (30.6K)$9 · $0.00
Odwrót Wehrmachtu. Prowadzenie przegranej wojny 1943 r.Robert M. Citino18h 49min4.4 (683)$12 · $0.00
ADMIRAŁOWIE. Nimitz, Halsey, Leahy oraz King. Pięciogwiazdkowi admirałowie, którzy zdobyli dla Stanów Zjednoczonych panowanie na morzachWalter R. Borneman22h 52min4.3 (7.8K)$12 · $0.00
BushJean Edward Smith26h 22min4.3 (1.5K)$13 · $0.00
Fiasko. Amerykańska awantura wojenna w Iraku 2003-2005Thomas E. Ricks24h 30min4.2 (14.4K)$13 · $0.00
Wojna krymska 1853-1856. Ostatnia krucjataOrlando Figes24h 35min4.2 (5.9K)$13 · $0.00
Armia rzymska na wojnie 100 p.n.e.-200 n.e.Adrian Goldsworthy13h 6min4.2 (698)$11 · $0.00
Chachary. Ludowa historia Górnego ŚląskaDariusz Zalega11h 6min4.3 (488)$15 · $0.00
Myśli Nowoczesnego PolakaRoman Dmowski6h 21min4.2 (1.3K)$1.50 · $0.00
Wojna francusko-pruska. Niemieckie zwycięstwo nad Francją w latach 1870-1871Wawro Geoffrey17h 11min4.2 (1.5K)$12 · $0.00
24 godziny w starożytnym Rzymie. Życie codzienne oczami mieszkańców: od niewolnika do cesarza, od prostytutki do kapłankiPhilip Matyszak7h 9min4.1 (6.9K)$13 · $0.00
Sztuka wojenna krzyżowców 1097-1193R.C. Smail13h 8min4.2 (673)$11 · $0.00
Wojna i pokój, i wojnaPeter Turchin16h 55min4.2 (1.7K)$18 · $0.00

Você também pode gostar

Jak działa faszyzm? My kontra oniJason Stanley6h 29min4.2 (22.2K)$9.70
Nowy Świat i okoliceTadeusz Konwicki7h 25min4.2 (279)$7.70 · $0.00
Śmierć obywatelaVictor Davis Hanson17h 56min4.4 (5.1K)$19 · $0.00
Nienasycenie. Część druga, ObłędStanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy)11h 35min4.1 (655)Grátis
Bajki o komunizmieDrakulic Slavenka5h 51min3.9 (1.4K)$11 · $0.00
Rok 1984George Orwell11h 54min4.3 (5.1M)$7.30 · $0.00
Dzienniki. 1988–1996. Tom 3Wiktor Woroszylski42h 56min$7 · $0.00
Długa droga do domuWasil Bykau17h 15min4.6 (99)$11 · $0.00
Dylematy. Intelektualna historia reform Leszka BalcerowiczaJerzy Luszniewicz, Wojciech Morawski, Andrzej Zawistowski14h 16min$12 · $0.00
PlanistaJerzy Gwiaździński6h 38min$0.00 · $0.00
Zagadnienia i kierunki filozofii. Teoria poznania. MetafizykaAjdukiewicz Kazimierz6h 18min4.1 (89)$6.20
InżynierJerzy Zieliński18h 32min$6.70 · $0.00
Dzienniki. 1983–1987. Tom 2Wiktor Woroszylski37h 3min$7 · $0.00
Uchwycić życie. Wspomnienia, dzienniki i listy 1930–1989Hanna Świda-Ziemba18h 16min$8.80 · $0.00
Zmierzch amerykańskiego stulecia. Świat dryfuje bez lideraAndrzej Ruciński2h 4min$3.90 · $0.00
Między prawem i sprawiedliwościąAdam Strzembosz, Stanisław Zakroczymski12h 22min$11 · $0.00
Dzienniki. 1953–1982. Tom 1Wiktor Woroszylski39h 41min$7 · $0.00
Pożegnanie z pańszczyznąPiotr Koryś14h 11min$21 · $0.00
Wspomnienia pięknoducha. Tom IITadeusz Cegielski18h 3min$12 · $0.00
Dzienniki. 1911–1913. Tom 1Michał Romer38h 49min$8.10 · $0.00