
Length10h 18m
About this audiobook
Mężczyźni może zdołali przejść kilkanaście metrów, gdy nagle... Huk! Błysk! Stojący na ganku Rymar aż przykucnął. W pierwszej chwili pomyślał, że to eksplodowała wielka żarówka w lampie ulicznej, lecz w chwilę potem, gdy usłyszał rozpaczliwy krzyk Owoca: „Ratunku! Księdza! Ratunku!”, nie miał już żadnych wątpliwości – ktoś strzelił do idących; strzelił zapewne zza płotu, zza drzew.
Dalej wszystko potoczyło się błyskawicznie. Rymar rzucił się w kierunku furtki. Gwóźdź zawrócił. Z domu wybiegł ksiądz Dutkiewicz i jego kuzynka Helena. Po kilku sekundach Rymar był już przy Chudziku, który runął na ziemię bez jęku czy krzyku. Leżał na wznak, bez ruchu, z rękami w kieszeniach. W tym momencie Owoc przestał przeraźliwie jęczeć; stracił przytomność i upadł twarzą do ziemi. Przerażony Rymar zaczął krzyczeć: „Na pomoc! Ratunku!”. W cichej, ciasnej uliczce nie pojawił się nikt...
W Roku Pańskim 2017, na półkach księgarskich pojawiła się książka mojego autorstwa, zatytułowana Czarna księga sanacji. Od tego „wiekopomnego wydarzenia”, jak łatwo obliczyć, minęło dziewięć lat. Publikacja spotkała się z życzliwym zainteresowaniem Czytelników, co zaowocowało trzema czy czterema dodrukami. Nie będę ukrywał – wielokroć nosiłem się z zamiarem napisania drugiej części; chciałem do tamtych dwudziestu dziewięciu opisanych spraw w pierwszej części, dołączyć kolejny materiał dowodowy, będący następnym aktem oskarżenia wobec sanacji. Cóż, udało mi się zgromadzić materiał na kilkanaście rozdziałów i już zabierałem się do utworzenia kilkunastu plików, gdy w październiku 2025 roku przeczytałem broszurę z 1933 roku O mord w Brzozowie i... raptem zmieniłem zdanie. Nie, pomyślałem sobie, nie będzie w drugim tomie kilkunastu spraw – będzie tylko jedna, ale za to jaka! Sprawa, która położyła tamę epidemii „nieznanych sprawców” w sanacyjnej Polsce.
Fragment Wstępu
SŁAWOMIR SUCHODOLSKI (ur. w 1965 r. w Gdańsku) - historyk, publicysta i nauczyciel historii. Współautor i autor dwudziestu jeden książek (podręczników licealnych, opracowań metodycznych, zbiorów źródeł, ćwiczeń, testów i esejów historycznych) oraz kilkudziesięciu artykułów (m.in. „Najwyższy CZAS!", kaszebsko.com.), autor książek: Jak sanacja budowała socjalizm, Czarna księga sanacji oraz dwóch tomów zatytułowanych: W krainie sanacyjnych absurdów.
Audiobook details
GenreHistory
Length10 hrs 18 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateJul 9, 2026
LanguagePolish
Table of contents
1motto
2Wstęp, czyli w koło Macieju
3Prolog, czyli Roman Jajko strzela, Pan Bóg... śrut nosi
4Rozdział I. Dramatis personae – ofiary: Jan Chudzik i mjr Władysław Owoc
5Rozdział II. Głos „czwartej władzy” po zbrodni w Brzozowie
Mostrar todos os capítulosVer menos
6Rozdział III. 16 maja 1933 roku w Brzozowie – pogrzeb i narodziny
7Rozdział IV. „Czwarta władza” w oczekiwaniu na proces
8Rozdział V. Dramatis personae – podżegacze: komisarz Bolesław Drewiński i starosta Bronisław Nazimek
9Rozdział VI. „Bić endeka!”, czyli duszna atmosfera prześladowań w roku 1933
10Rozdział VII. „Oskarżam przed Sądem Okręgowym w Sanoku...”
11Rozdział VIII. Zanim rozpoczął się proces... (poniedziałek, 18 września 1933 roku, godz. 8.00-9.30)
12Rozdział IX. Pierwszy dzień procesu (poniedziałek, 18 września 1933 roku). Część przedpołudniowa
13Rozdział X. Pierwszy dzień procesu (poniedziałek, 18 września 1933 roku). Część popołudniowa
14Rozdział XI. Drugi dzień procesu (wtorek, 19 września 1933 roku). Część przedpołudniowa
15Rozdział XII. Drugi dzień procesu (wtorek, 19 września 1933 roku). Część popołudniowa
16Rozdział XIII. Trzeci dzień procesu (środa, 20 września 1933 roku). Część przedpołudniowa
17Rozdział XIV. Trzeci dzień procesu (środa, 20 września 1933 roku). Część popołudniowa
18Rozdział XV. Czwarty dzień procesu (czwartek, 21 września 1933 roku). Część przedpołudniowa
19Rozdział XVI. Czwarty dzień procesu (czwartek, 21 września 1933 roku). Część popołudniowa
20Rozdział XVII. Piąty dzień procesu (piątek, 22 września 1933 roku). Część przedpołudniowa
21Rozdział XVIII. Piąty dzień procesu (piątek, 22 września 1933 roku). Część popołudniowa
22Rozdział XIX. Szósty dzień procesu (sobota, 23 września 1933 roku). Część przedpołudniowa
23Rozdział XX. Szósty dzień procesu (sobota, 23 września 1933 roku). Część popołudniowa wraz z dodatkiem tzw. didaskaliów procesowych
24Rozdział XXI. Głos „czwartej władzy” w trakcie procesu sanockiego
25Rozdział XXII. Siódmy dzień procesu (poniedziałek, 25 września 1933 roku). Część przedpołudniowa
26Rozdział XXIII. Siódmy dzień procesu (poniedziałek, 25 września 1933 roku). Część popołudniowa
27Rozdział XXIV. Ósmy dzień procesu (wtorek, 26 września 1933 roku). Część przedpołudniowa
28Rozdział XXV. Ósmy dzień procesu (wtorek, 26 września 1933 roku). Część popołudniowa
29Rozdział XXVII. Głos „czwartej władzy” po procesie sanockim
30Epilog nr 1, czyli dalsze losy antybohaterów i bohaterów brzozowskiej tragedii
31Epilog nr 2, czyli dalsze losy bohatera, którego sanacja nie zdołała „unieszkodliwić”
32Refleksje, czyli próba odpowiedzi na dwa kluczowe pytania
33Aneks. Wybrane artykuły z Kodeksu Karnego oraz artykuł 18. z Prawa o wykroczeniach
34Indeks nazwisk