
Length10h 9m
About this audiobook
Matematyk i filozof William A. Dembski w książce „Wnioskowanie o projekcie. Wykluczenie przypadku metodą małych prawdopodobieństw” zastanawia się, jak możemy rozpoznać zdarzenia będące skutkiem działania inteligentnych przyczyn i odróżnić je od zdarzeń spowodowanych niekierowanymi przyczynami naturalnymi. Jeśli nie będziemy znać historii przyczynowej, jak możemy określić, czy mamy do czynienia ze skutkiem działania przyczyny inteligentnej? W odpowiedzi na te pytania, autor przedstawia czytelnikowi wiarygodną metodę wykrywania przyczyn inteligentnych, czyli wnioskowanie o projekcie.
Propozycja Dembskiego nosi nazwę „filtra eksplanacyjnego” i jest to obecnie najbardziej znane narzędzie wykrywania projektu. Zgodnie z tym ujęciem stwierdzenie projektu możliwe staje się dopiero po zastosowaniu trójstopniowej analizy, w trakcie której należy wykluczyć możliwość, że badane zjawisko jest wynikiem działania konieczności lub przypadku. Jeżeli badane zjawisko nie mogło powstać na skutek znanych nam praw przyrody, a prawdopodobieństwo jego przypadkowego powstania jest zbyt małe, to, jak twierdzi Dembski, jesteśmy na dobrej drodze do wykrycia projektu. Ostatnim etapem analizy jest próba określenia, czy przedmiot badań przejawia wzorzec, który wskazuje na działanie istot inteligentnych – wzorzec ten nazywany jest specyfikacją.
Według argumentacji autora zaproponowane przez niego narzędzie w gruncie rzeczy nie jest nową metodą wykrywania projektu. Ludzie nieustannie milcząco odróżniają skutki działania przyczyn inteligentnych od zdarzeń przypadkowych. Zasługą autora jest przedstawienie tej metody w sposób sprecyzowany i sformalizowany, a także zwrócenie uwagi, że procedura wykrywania projektu jest powszechna w nauce i życiu codziennym. Z wnioskowaniem o projekcie spotykamy się w różnych dziedzinach nauki, takich jak: kryminalistyka, medycyna sądowa, kryptografia i archeologia. Jest to także powszechna praktyka w programie poszukiwania inteligencji pozaziemskiej (SETI). Skoro praktyka rozpoznawania projektu jest tak popularna i w wielu przypadkach skuteczna, to dlaczego nie rozszerzyć jej również na inne dziedziny nauki, jak biologia i kosmologia?
„Wnioskowanie o projekcie” to wnikliwa i prowokacyjna książka, która szczególnie zainteresuje filozofów nauki, epistemologów i logików, badaczy zajmujących się rachunkiem prawdopodobieństwa i teorią złożoności oraz statystyków. Jest to pozycja przeznaczona również dla tych czytelników, którzy chcą dowiedzieć się czegoś więcej o sposobach funkcjonowania nauki.
Audiobook details
GenreScience and Nature
Length10 hrs 9 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateJun 24, 2026
LanguagePolish
Table of contents
1Seria Inteligentny Projekt
2Dedykacja
3Wstęp
4Podziękowania
5Rozdział 1. Wprowadzenie
Show all chaptersShow less
61.1 Przegląd historyczny
71.2 „Złotoręki” Caputo
81.3 Ochrona własności intelektualnej
91.4 Kryminologia i praca detektywistyczna
101.5 Fałszowanie wyników badań naukowych
111.6 Kryptografia (i SETI)
121.7 Przypadkowość
13Rozdział 2. Ogólny zarys wnioskowania o projekcie
142.1 Filtr eksplanacyjny
152.2 Logika wnioskowania
162.3 Analiza przypadku: spór zwolenników stworzenia ze zwolennikami ewolucji
172.4 Od projektu do inteligentnego sprawstwa
18Rozdział 3. Teoria prawdopodobieństwa
193.1 Prawdopodobieństwo zdarzenia
203.2 Zdarzenia
213.3 Informacje ogólne
223.4 Oszacowanie wiarygodności
233.5 Najlepszy dostępny szacunek
243.6 Aksjomatyzacja prawdopodobieństwa
25Rozdział 4. Teoria złożoności
264.1 Złożoność problemu
274.2 Problemy i zasoby
284.3 Trudność i jej ocena
294.4 Aksjomatyzacja złożoności
304.5 Wyskalowanie przez granice złożoności
314.6 Miary informacji
324.7 Miary RMS
334.8 Dodatek techniczny dotyczący miar RMS
34Rozdział 5. Specyfikacja
355.1 Wzorce
365.2 Konieczny warunek wstępny
375.3 Rozłączność
385.4 Definicja specyfikacji
395.5 Piramidy i prezydenci
405.6 Informacje ukryte w informacjach
415.7 Prognozowanie
425.8 Wzmocnienie miary złożoności
435.9 Ponowne spojrzenie na sprawę Caputa
445.10 Ponowne spojrzenie na zjawisko przypadkowości
45Rozdział 6. Małe prawdopodobieństwo
466.1 Zasoby probabilistyczne
476.2 Ogólna postać argumentacji wykluczającej przypadek
486.4 Analiza istotności statystycznej
496.5 Małe prawdopodobieństwa lokalne i wszechświatowe
506.6 Błąd teorii inflacji kosmologicznej