Niesamowita nauka. Fakty fikcja w historii odkryć naukowych
By John Waller
Length11h 44m
About this audiobook
Czy nauka to tylko heroiczne opowieści o pokonujących przeszkody geniuszach? Jak naprawdę dokonują się przełomy naukowe?
Wielki biolog Louis Pasteur zataił dane, które nie uzasadniały jego tezy. Ogólna teoria względności Einsteina została „potwierdzona” w 1919 roku tylko dlatego, że pewien wybitny brytyjski naukowiec odpowiednio skorygował niewygodne wyliczenia. Oddziały szpitalne Josepha Listera, które słynęły z nieskazitelności, w rzeczywistości były brudne. A Gregor Mendel, uważany za ojca nauki o dziedziczności, nigdy nie zrozumiał podstawowych zasad określanych później jako „genetyka mendlowska”.
Historia nauki często jest przedstawiana jako heroiczna saga, w której kilku dalekowzrocznych geniuszy przezwyciężyło małostkowy opór ze strony pośledniejszych umysłów, aby dowieść nowych prawd naukowych. W ostatnich dziesięcioleciach historycy nauki spojrzeli jednak na swoją dziedzinę o wiele bardziej krytycznym okiem. Studiując notatki laboratoryjne i odtwarzając przebieg zaciekłych sporów, zakwestionowali wiele podstawowych założeń dotyczących funkcjonowania nauki oraz roli, którą odegrali jej najwięksi bohaterowie. Niesamowita nauka po raz pierwszy przedstawia wiele z tych ustaleń szerokiemu gronu czytelników. Niezwykłe analizy poszczególnych przypadków pokazują, że rozwój nauki nie zawsze jest dziełem czystej racjonalności i że czynniki ludzkie mogą odegrać co najmniej równie wielką rolę w powstaniu i akceptacji idei naukowych. Nawet słabo uzasadnione teorie mogą zostać powszechnie przyjęte, jeśli naukowcy, którzy je forsują, mają wystarczającą siłę przebicia.
Klasyczne opowieści o ludziach, którzy wyprzedzili swoją epokę i musieli przezwyciężyć opór ze strony ignorantów, zanim zapisali się w historii nauki, wyolbrzymiają oryginalność nielicznej garstki uczonych i umniejszają znaczenie kluczowego wkładu wielu osób. Niesamowita nauka pokazuje, że nasza wizja historii nauki została zniekształcona przez ludzi dążących do gloryfikowania określonych idei i ich twórców, którzy niesłusznie przypisali sobie cudze zasługi. Książka ta ukazuje skomplikowane osobowości, zaciętą rywalizację i wielkie ludzkie dramaty w historii nauki, które do niedawna skrywały się za ugrzecznionymi mitami i błędnymi wyobrażeniami. Zajmujące szkice, które się na nią składają, zmienią nasze postrzeganie funkcjonowania nauki.
Audiobook details
Rating★★★★ 4.0 (145)
Includes Goodreads, LibraryThing, Amazon, StoryGraph
GenreScience and Nature
Length11 hrs 44 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateApr 16, 2026
LanguagePolish
Table of contents
1Dedykacja
2Podziękowania
3Wstęp. Czemu służy historia?
4Część I. Słuszny cel i niesłuszne przyczyny
5Rozdział 1. Pasteryzacja samorództwa
Show all chaptersShow less
6Rozdział 2. Bitwa o elektron
7Rozdział 3. Jak przyćmiono Izaaka Newtona: „dowód” Arthura Eddingtona na prawdziwość ogólnej teorii względności
8Rozdział 4. Bardzo nienaukowe zarządzanie
9Rozdział 5. Badania w Hawthorne: jak znaleźć to, czego szukasz
10Zakończenie części pierwszej. Grzechy przeciwko nauce?
11Część II. Prawdziwy obraz nauki
12Rozdział 6. Mit w czasach cholery
13Rozdział 7. „Ksiądz, który dzierżył klucz”: Gregor Mendel i stosunek faktów do fikcji
14Rozdział 8. Czy Joseph Lister to Mr Proper?
15Rozdział 9. O powstawaniu gatunków jako rezultat dziedziczenia cech używanych
16Rozdział 10. Małpa zaczyna się na M, a Biblia na B – nauka, religia i melodramat
17Rozdział 11. Jak zapędzić się w kozi róg: Charles Best i odkrycie insuliny
18Rozdział 12. Brudne szalki Aleksandra Fleminga
19Rozdział 13. „Wabik szatana”
20Zakończenie części drugiej. Grzechy przeciwko historii?
21Uwagi o źródłach
W Harmonii z PsemZofia Zaniewska-Wojtków, Piotr Wojtków2h 29m4.6 (74)$19 · $0.00
Miasto wolne od samochodówMelissa Bruntlett, Chris Bruntlett8h 33m4.4 (893)$11 · $0.00
Summa technologiaeStanisław Lem16h 18m4.3 (1.2K)$6.70 · $0.00
Czarownice, mieszczki, pokutnice. Gdańskie szkice herstoryczneMichał Ślubowski5h 2m4.1 (122)$6.80 · $0.00
Badanie ciał radioaktywnychMaria Skłodowska-Curie2h 44m4.3 (209) · 1403Free
Rowerowe miasto. Holenderski sposób na ożywienie miejskiej przestrzeniMelissa Bruntlett, Chris Bruntlett8h 55m4.2 (968)$10 · $0.00
Podpis w komórce. DNA i świadectwa inteligentnego projektuStephen C. Meyer20h 54m4.5 (1.9K)$13 · $0.00
Fenomen człowieka. O precyzyjnym dostrojeniu natury do istnienia ludziDenton Michael7h 49m4.6 (270)$15 · $0.00
Heretyk. Podróż pewnego naukowca od darwinizmu do teorii inteligentnego projektuMatti Leisola, Jonathan Witt8h 9m4.5 (1.2K)$13 · $0.00
Pułapka na Darwina. Michael J. Behe odpowiada krytykomMichael J. Behe22h 50m4.5 (394)$16 · $0.00
SITOPIA Jak jedzenie może ocalić światSteel Carolyn13h 59m4.2 (1.7K)$5.40 · $0.00
Ikony ewolucji. Nauka czy mit?Jonathan Wells8h 1m4.3 (988)$12 · $0.00
Wyjątkowa planeta. Dlaczego nasze położenie w kosmosie umożliwia odkrycia naukoweGuillermo Gonzalez, Jay W. Richards16h 33m4.1 (1.6K)$13 · $0.00
Pożegnanie z Darwinem. Zagorzały agnostyk odkrywa teorię inteligentnego projektuThomas Neil5h 31m4.2 (292)$12 · $0.00
Zakazana archeologiaMichael A.Cremo i Richard L.Thomson14h 5m4.1 (2.3K)$8.60 · $0.00
Umysł i kosmosThomas Nagel4h 28m4.1 (6.3K)$9 · $0.00
Niepodważalne. Jak biologia potwierdza naszą intuicję, że życie jest zaprojektowaneAxe Douglas8h 51m4.1 (1.8K)$12 · $0.00
Ruch - cudowne lekarstwo. Dlaczego warto chodzić po mieściePeter Walker10h 38m4.1 (1.1K)$9.20 · $0.00
Śmieciowy DNA. Podróż przez ciemną materię genomuCarey Nessa9h 50m4.0 (1.6K)$16 · $0.00
Mit sztucznej inteligencji. Dlaczego komputery nie potrafią myśleć jak myErik J. Larson11h 10m4.0 (1.6K)$17 · $0.00
You may also like
KoriolanWilliam Shakespeare (Szekspir) (tłum. Józef Paszkowski)3h 29m3.8 (14.6K)Free
Uwodziciel Bel AmiGuy de Maupassant12h 38m4.0 (63.4K)$6.30 · $0.00
Erystyka, czyli sztuka prowadzenia sporówArtur Schopenhauer (tłum. Jan Lorentowicz)1h 21m4.2 (1.7K)Free
Obrona SokratesaPlaton (tłum. Władysław Witwicki)1h 56m4.4 (1.4K)Free
Jądro ciemnościConrad Joseph4h 19m3.6 (639.8K)$2.70 · $0.00
Jądro ciemnościJoseph Conrad (tłum. Aniela Zagórska)4h 3m3.7 (13.1K) · 1186Free
Tesla. Cudowny geniusz [PRODIGAL GENIUS. THE LIFE OF NIKOLA TESLA]John J. O'Neill12h 52m4.3 (715)$9.10 · $0.00
EumeswilErnst Jünger12h 58m4.3 (1.2K)$6.70 · $0.00
Jądro CiemnościConrad Joseph4h 14m3.6 (643K)$0.90 · $0.00
Głos PanaStanisław Lem7h 49m4.1 (8.8K)$5.40 · $0.00
Rada egipskaLeonardo Sciascia4h 46m3.9 (1.5K)$8.20 · $0.00
Wyprawa Cyrusa (Anabaza)Ksenofont (tłum. Artur Rapaport)8h 25m4.3 (303)Free
GorgiaszPlaton (tłum. Władysław Witwicki)5h 29m4.3 (328)Free
Nikola Tesla. Geniusz i wizjonerPatrick Shannon15h 21m3.9 (33)$12 · $0.00
CierńAlicja Grzegorzewska9h 31m3.3 (14)$4.10 · $0.00
Zagadka niedokończonej książki DarwinaRobert F. Shedinger10h 1m4.3 (23)$16 · $0.00
Czarny PRDr L. Has2h 44m$18 · $0.00
Triduum paschalne JudaszaLeo Heide12h 21m$4.10 · $0.00
Mam Dowieźć Wynik, Ale Nikt Nie Dodał Ludzi, Budżetu ani Cudu - Jak negocjować zakres, zasoby i terminy, kiedy oczekiwania rosną szybciej niż możliwości zespołu, bez ratowania projektu własnymi nocamiMax Paradox7h4.3 (62)$5.10
Nie Umiem Robić Small Talku i Nie Chcę Udawać, Że Kocham Pogodę - Jak zaczynać rozmowy, podtrzymywać kontakt i czuć się swobodniej z ludźmi bez uczenia się dwudziestu siedmiu sztucznych pytań na pamięćMax Paradox4h 39m$5.10