
Kobiety w czarnych krynolinach. Codzienność polskich ziemianek na Ziemiach Zabranych w okresie powstania styczniowego (1863–1864)
By Małgorzata Koronkiewicz-HupajłoLength10h 11m
About this audiobook
Codzienność polskich ziemianek na terenie Ziem Zabranych w czasie powstania styczniowego (1863-1864).
Powstanie styczniowe wyemancypowało polskie kobiety. Ziemianki z terenu Ziem Zabranych na różne sposoby wspierały zryw niepodległościowy: finansowo, jako pielęgniarki, kurierki, aprowizatorki. Zakładały tajne stowarzyszenia. Pod nieobecność mężczyzn w domu musiały przejąć zarządzanie majątkiem, a w dobie represji popowstaniowych to na kobiety spadał ciężar utrzymania rodziny, często także zadbania o uwięzionego męża lub innego krewnego, wyjednania łagodniejszego wyroku. Wiele ziemianek trafiło na zesłanie; rzeczywistość syberyjska zmuszała je do podjęcia pracy zarobkowej i przewartościowania priorytetów.
W pionierskiej pracy Kobiety w czarnych krynolinach Małgorzata Koronkiewicz-Hupajło zebrała i przeanalizowała ogromny materiał źródłowy dotyczący polskich ziemianek zaangażowanych w powstanie styczniowe na Ziemiach Zabranych: motywacje i towarzyszące im okoliczności, ewolucję pogląd.w, powody do dumy, chwile zwątpienia i tragedie. Powstanie upadło, ale kobiety mocno stanęły na nogach.
Małgorzata Koronkiewicz-Hupajło – historyczka i społeczniczka, doktor nauk historycznych i pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Popularyzuje historię kobiet, szczególnie w czasach powstania styczniowego oraz w kontekście walk o niepodległość. Od 2015 roku związana z Fundacją Wspólnota Pokoleń. W jej ramach inicjuje i realizuje liczne projekty historyczne, edukacyjne oraz popularyzatorskie służące przywracaniu pamięci o istotnych, także lokalnie, postaciach i wydarzeniach. Laureatka m.in. medali: Stulecia Odzyskanej Niepodległości, „Pro Bono Poloni.”, „Pro Patria”.
Audiobook details
GenreHistory
Length10 hrs 11 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateDec 29, 2025
LanguagePolish
Table of contents
1Wstęp
2Problematyka rozprawy i jej bohaterki
3Struktura rozprawy
4Źródła i literatura
5Rozdział I. Polityka cara Aleksandra II wobec polskiej ludności herbowej z północno- i południowo-zachodnich guberni Cesarstwa Rosyjskiego w latach 1856–1862
Show all chaptersShow less
61. Stosunek nowego cara (od 1856 roku) do polskich oczekiwań narodowych
72. Narodowo-polityczne antypolskie przesłanki reformy włościańskiej wprowadzonej w 1861 roku i późniejsze ich konsekwencje w społecznych nastrojach w dobie powstania, w tym zmiany w postawach chłopstwa
8Rozdział II. Manifestacje patriotyczne w Królestwie Kongresowym i reakcje kobiet na obszarze Ziem Zabranych (1860–1861)
91. Kobiety w rodzinach ziemiańskich na terenie Ziem Zabranych
102. Aktywność publiczna kobiet w dobie manifestacji patriotycznych zapoczątkowanych w Warszawie
113. Żałoba narodowa jako forma obywatelskiej odwagi w zewnętrznym manifestowaniu patriotyzmu
12Rozdział III. Powstańcza codzienność kobiet z guberni północno- i południowo-zachodnich Cesarstwa Rosyjskiego (1863–1864)
131. Reakcja kobiet z Ziem Zabranych na wybuch powstania w Królestwie
142. Aktywność kobiet w powstańczych organizacjach cywilnej i wojskowej w trakcie walk na Ziemiach Zabranych
153. Doraźna pomoc udzielana przez kobiety dowódcom partii powstańczych
16Rozdział IV. Postawy kobiet w dobie upadku powstania i carskich represji (1863–1864)
171. Formy i społeczny zasięg carskich represji
182. Stosunek kobiet do prowadzonego wobec nich śledztwa i aresztowań mężczyzn
193. Aresztowania kobiet i policyjne dochodzenia przeciwko nim
20Rozdział V. W nowej rzeczywistości politycznej i społecznej po klęsce powstania 1863–1864
211. Konsekwencje konfiskat polskiej własności ziemskiej: degradacja majątkowa oraz utrata społecznej pozycji rodziny
222. Kobiety w roli gospodarza majątku i żywiciela rodziny
233. Zesłańcza wspólnota losów: z mężem na Syberii
24Zakończenie
25Podziękowania
26Materiały rękopiśmienne, wspomnienia i relacje
27Źródła drukowane: urzędowe, wspomnienia i relacje
28Prasa (czasopisma stare)
29Opracowania