
Length9h 43m
About this audiobook
Ta książka to zapis prac związanych z dwoma projektami tzw. historii mówionej: „Świadek żydowskiego stulecia” realizowanego dla Fundacji Centropa i „Zapisywanie świata żydowskiego w Polsce” dla Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Z powstałego w ich ramach wielkiego archiwum rozmów Autorka wybiera tytułowe 12 opowieści polskich Żydów urodzonych w latach 1909 – 1926. Opierając się na wspomnieniach (jakże często sprzecznych i fragmentarycznych), pieczołowicie odtwarza codzienne życie przedwojennej społeczności żydowskiej w Polsce. Razem z bohaterami przywołujemy z ich pamięci klimat żydowskich miasteczek, domowe rytuały, zapomniane zwyczaje a nawet przepisy na świąteczne potrawy.
Bohaterowie pochodzą z różnych środowisk, klas i części Polski. Z rodzin całkowicie zasymilowanych jak i ortodoksyjnych, bogatych i biednych, mówiących w jidysz i/lub po polsku. Ich nazwiska nie są znane, ale przywoływane przez nich historie układają się w fascynujący obraz wielorakiej obecności Żydów w Polsce. Opowieści skupiają się głównie na okresie przedwojennym, najtrudniejszym do odtworzenia, choć nie pomijają czasów wojny i późniejszych. Hanka Grupińska ma szacunek dla języka, pozwala bohaterom wypowiedzieć się do końca, nie poprawia, oddając tym samym rytm intymnej rozmowy. Czasami, gdy słów brakuje, jak we fragmentach o Zagładzie, staje się delikatną akuszerką wyznań, wiedzącą dokładnie, gdzie postawić kropkę, za którą jest już tylko milczenie.
Audiobook details
GenreBiography and Memoir
Length9 hrs 43 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateMar 23, 2022
LanguagePolish
Table of contents
1Miał na imię Zelman, a może Zalmen?
2Nie uciekłam, tylko poszłam przed siebie
3Zarówno dziadek, jak i ojciec uważali, że Niemcy to taki naród kulturalny
4Wyjdź, Haniu, stamtąd i powiedz wszystkim, że to jest na śmierć
5Przecież myśmy byli ludźmi, których już nie ma
Show all chaptersShow less
6Śmiałam się zawsze, że żydowski piątek pachnie naftą i ciastem
7Po ormiańsku badian to anyżek
8Rodzice pobrali się 24 grudnia 1904
9Nazywam się Gizela Fudem, z domu Grünberg
10Byłem dzieckiem wychowanym prawie na ulicy
11Nie przyszło im do głowy, że Żydówka tak może wyglądać
12Jak na moim pogrzebie będziesz mówił kadisz, to cię wciągnę do grobu!
13Jako dziecko byłam pewna, że w Krakowie mieszkają katolicy, a w Zakopanem Żydzi