
Upadek średniowiecznego Królestwa Węgier: Mohacz 1526-Buda 1541
By Geza PerjesLength11h 50m
About this audiobook
Książka Gézy Perjésa od ukazania się w 1977 r. wzbudziła żywe zainteresowanie nie tylko na Węgrzech, ale i na świecie, czego wyrazem było jej wydanie w USA. Nic w tym dziwnego, ponieważ dzieło zawiera niezwykle interesujące rozważania metodologiczne dotyczące uwarunkowań procesu decyzyjnego i racjonalności polityki. Ponadto prezentuje geopolitykę mocarstw europejskich i Imperium Osmańskiego oraz rolę jaką w niej odgrywało Królestwo Węgier. Inną, niemniej ważną zaletą książki jest próba rekonstrukcji sił tureckich i węgierskich oraz bitwy pod Mohaczem, cenna dla każdego miłośnika batalistyki. Pomimo szczupłości źródeł pisanych autor, choć należący do historyków starszej generacji, wykazał się bardzo interdyscyplinarnym podejściem do zagadnienia, bowiem w odniesieniu do bitwy krytycznie skonfrontował je z danymi z zakresu topografii, hydrografii i gleboznawstwa. W świetle powyższego jest to praca naświetlająca skomplikowane relacje polityczne i konflikty zbrojne w Europie środkowej w pierwszej połowie XVI w., a także w okresach wcześniejszym i późniejszym.
Również dla polskiego czytelnika dzieło węgierskiego historyka wojskowości jest bardzo cenne, bo oprócz wyżej wymienionych walorów przybliża tragiczną historię średniowiecznego Królestwa Węgier, powiązanego dynastią Jagiellonów z Polską. Zwracają też uwagę liczne analogie w dziejach obu państw. Na przykład to co trawiło Węgry w pierwszej połowie XVI w. – to jest słabość gospodarcza, brak jedności, walki stronnictw politycznych, agresja obcych mocarstw i w konsekwencji rozbiór państwa – powtórzyło się w Polsce ponad 200 lat później. Ponadto Węgry, podobnie jak Polska, odzyskały niepodległość po I wojnie światowej, ale dopiero po ponad 370 latach! Pomimo tego Węgrzy zachowali tożsamość narodową, a krytykowany „kompleks Mohacza” pozwolił im przetrwać hekatombę II wojny światowej, wprawdzie w ostro potępianym sojuszu z III Rzeszą, ale w ówczesnym układzie sił była to jedyna szansa na przetrwanie niewielkiego narodu. Tak więc książka nie tylko zapozna Czytelnika z wydarzeniami z połowy XVI w., ale przyczyni się także do pogłębienia refleksji nad historią i związkami obu państw.
Audiobook details
GenreHistory
Length11 hrs 50 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateMar 20, 2024
LanguagePolish
Table of contents
1Introduction
2Przedmowa do wydania polskiego
3Podziękowania
4O książce
5Przedmowa do wydania amerykańskiego
Show all chaptersShow less
6Przedmowa do wydania węgierskiego
7Część I. Struktura i dynamika wojen węgiersko-tureckich
8Rozdział I. Metodologia
9Model wojny
10Racjonalność polityki osmańskiej
11Władcy osmańscy i wywiad
12Strategia gospodarcza
13Dyplomacja turecka
14Rozdział II. Siła militarna Imperium Osmańskiego w latach dwudziestych XVI wieku
15Stan i zasoby państwa
16Siły armii tureckiej w 1526 roku
17Szacunki w źródłach i studiach: zaopatrzenie
18Kalkulacja na podstawie długości kolumny marszowej w 1526 roku
19Mobilizacja i Aufmarsch
20Zaopatrzenie i transport żywności
21Strategia
22Pierwsza faza: 1356-1453
23Druga faza: 1453-1521
24Trzecia faza: od zdobyciu Belgradu do pokoju w Adrianopolu, 1521-1568
25Taktyka
26Rozdział III. Potencjał wojskowy Węgier w okresie panowania Jagiellonów
27Tło gospodarcze
28Wojsko
29Dowództwo naczelne i strategia
30Rodzaje wojsk, taktyka i morale
31Sprawy wewnętrzne i rządzący
32Rozdział IV. „Propozycja Sulejmana”: zarys tureckiej i węgierskiej polityki w latach 1520-1541
33Historiografia
34Pokojowa oferta Sulejmana w 1520 roku i jego atak w 1521 roku
35Druga oferta pokoju Sulejmana, jej odrzucenie i „karna wyprawa” w 1526 roku
36Pozorna realizacja koncepcji Sulejmana w 1529 roku
37Wydarzenia od końca 1529 do 1538 roku
38Pokój w Wielkim Waradynie
39Śmierć króla Jana
40Upadek Budy i wycofanie „propozycji Sulejmana”
41Zakończenie
42Część II. Bitwa pod Mochaczem
43Rozdział V. Cele i plany obu stron
44Źródła
45Planowanie wojskowe
46Czas i planowanie
47Plany przejścia na Bałkany
48Rozdział VI. Przegotowania strony węgierskiej. Pochód turecki
49Rozpoznanie węgierskie i ocena zamiarów tureckich
50Plany pokojowe, sytuacja finansowa i przygotowania