Człowiek epoki

By Ireneusz Iredyński
Listen with Sir Michael Caine™ and 1,000+ voices
Length4h 15m

About this audiobook

Narrator opowiadania – Stanisław G. – postanawia w sposób naukowy dowieść istnienia wampirów. Czy mu się to udaje? Niezwykły, zaskakujący tekst, który wymyka się jakimkolwiek klasyfikacjom czy opisom. Można go próbować określić przez takie słowa kluczowe jak: horror, wampir, groteska, kpina, nihilizm, samotność, legenda miejska, śmierć, bunt, seks, ojciec, matka, egzystencjalizm, mała stabilizacja, podwójny cudzysłów, oksymoron, wulgaryzmy, szarganie świętości. Autor prowadzi swoistą grę z czytelnikiem – manipuluje nim. Tekst jest swego rodzaju łamigłówką, labiryntem. Mimo tego dobrze się go czyta – wciąga od pierwszej strony, gdyż sztukę przykuwania uwagi czytelnika doprowadził Iredyński do perfekcji. Klimaty obecne w „Człowieku epoki” nieodparcie kojarzą się z prozą Bruno Schulza, Witolda Gombrowicza i Tadeusza Konwickiego („Nic albo nic”) – by wspomnieć tylko polskich autorów. W „Człowieku epoki” nie tylko treść jest oryginalna, odkrywcza, niebanalna. Taki jest również styl tej powieści, który, jak zauważa Zdzisław Marcinów, cechuje „barwne przemieszanie języków: od mowy technokratów czy zawodowego żargonu dentystów, grypsery, poprzez wulgaryzmy rodem z żargonu przedmieścia, parodię języka propagandy, filozofii czy strukturalistycznej antropologii, do aluzji i parodii form języka utworów literackich”. Jak podaje ten autor recenzje „Człowieka epoki” opublikowało blisko czterdziestu recenzentów! [Zdzisław Marcinów,„W pułapce Oksymoronu. Od małej stabilizacji do narodzin wampira (o Człowieku epoki Ireneusza Iredyńskiego)”, Anthropos?, 14-15/2010] ALEKSANDRA URBAŃCZYK (ksiazkioli.blogspot.com, 2021): W krzywym zwierciadle. Groteska, która zrodziła się ze świadomości sprzeczności panujących w otaczającym nas świecie, stała się w XX (i na początku XXI) wieku bardzo popularną kategorią sztuki. Groteska zniekształca obraz rzeczywistości, pozornie odziera go z powagi (wzbudza śmiech podszyty przerażeniem), a jednocześnie wytrąca z utartych kolein myślenia, zmusza odbiorcę do uważniejszego przyjrzenia się światu i dostrzeżenia paradoksów. Taką właśnie rolę spełnia króciutki utwór Ireneusza Iredyńskiego opublikowany w 1971 roku. „Człowiek Epoki” to przewrotne opowiadanie, stanowiące biografię pewnego... wampira. Autor sięgnął po mocno zakotwiczony w kulturze mit wampiryczny, który pozwala twórcom dotykać tematów tabu bądź obnażać najskrytsze obawy i lęki, ale również udowadnia, że ten motyw nie został jeszcze całkowicie wyeksploatowany. Wampir Iredyńskiego nie jest stereotypowy; w jego postaci, jak w lustrze, odbijają się nasze ludzkie słabości. Stał się pretekstem do przedstawienia kondycji współczesnego człowieka. Dodać należy, iż diagnoza pozostaje nadal aktualna. Podczas lektury uważny odbiorca napotka liczne aluzje literackie, a także pozaliterackie smaczki. Opowiadanie podobno powstało w latach 1967-68, podczas pobytu pisarza w więzieniu. Iredyński nie poczynił starań, by osadzić akcję utworu w kontekście historycznym, ani w żadnym konkretnym czasie i miejscu (Stolicą opisywanego przez autora świata jest Oksymoron, a oksymoron oznacza „paradoks”, „niedorzeczność”), a jednocześnie dosyć skrupulatnie oddał siermiężne warunki PRL-u, łącznie z symbolicznym odniesieniem do roli cenzury, która utrudniała życie twórcom i publicystom (zmuszała ich do zręczności w operowaniu piórem, do gry w aluzje i metafory, do pisania zdań z podwójnym dnem, które skrywały ich prawdziwe poglądy). Czyż powtarzająca się scena z udziałem „członków Ligi Zdrowia Psychicznego” kołujących nisko nad miastem – nie jest elementem takiej właśnie gry: aluzją do wszechobecnej gomułkowskiej „polityki kulturalnej”? Pomimo zaszyfrowanej symboliki - utwór czyta się lekko dzięki wprowadzeniu (na różnych poziomach) elementów komicznych, absurdalnych i purnonsensowych (np. metafory i przenośnie materializują się dosłownie). Opowiadanie jest spisanym w formie książki nagraniem magnetofonowym, które w zamierzeniu narratora ma spełnić kilka funkcji (oczywiście o komicznym wydźwięku) – jest rodzajem pamiętnika, sprawozdania, a nawet dysertacji naukowej. Jest spowiedzią, a nawet może stać się „dowodem w sprawie”, który ma zapewnić złagodzenie kary w przypadku ewentualnego śledztwa. Stanisław G. (narrator opowiadania) – postanawia w sposób naukowy dowieść istnienia wampirów. Czy mu się udaje? Utwór jest przewrotny chociażby ze względu na „metody naukowe”, którymi posługuje się nasz „badacz”. Prędzej czy później czytelnik musi zastanowić się nad etyką postępowania i oceną jego zawodowego sukcesu w kategoriach moralnych. Dochodzi do wniosku, że lekkość poruszanych tematów jest pozorna i stanowi maskę dla raczej niewesołych przemyśleń. W najgłębszych warstwach utwór nie tylko rezonuje, ale również odzwierciedla gorzką dewizę Maksyma Gorkiego z dramatu pt. „Na dnie”: CZŁOWIEK TO BRZMI DUMNIE... Projekt okładki: Karolina Lubaszko

Audiobook details

GenreGeneral Fiction
Length4 hrs 15 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateJun 18, 2021
LanguagePolish

Table of contents

1Start (pt. 1)
2Start (pt. 2)

More from Ireneusz Iredyński

CóreczkaTamara Duda8h 55m4.7 (3.9K)$7.70 · $0.00
Świetlana Droga. Obóz koncentracyjny w DonieckuAsiejew Stanisław5h 43m4.7 (1.3K)$7.70 · $0.00
BachmutMyrosław Łajuk5h 2m4.7 (403)$11 · $0.00
Rok 1984 (wydanie ilustrowane)George Orwell10h 55m4.4 (11.9K)$5.50 · $0.00
Małe kobietkiLouisa May Alcott9h 50m4.3 (2.8M)$6.70 · $0.00
Rok 1984George Orwell11h4.3 (6.1M)$5.90 · $0.00
Potęga miłościRivers Francine18h 1m4.5 (1.1M)$7.60 · $0.00
Raj pierwszej milosci Fang Si-chiLin Yihan7h 28m4.5 (19.7K)$8.20 · $0.00
Wojenna miłośćJoanna Jax10h 50m4.6 (1.2K)$9.10 · $0.00
Pieśń odkupieniaAustin Lynn12h 48m4.5 (14.2K)$8.80 · $0.00
Tajemnice MesjaszaRabin Jason Sobel7h 42m4.5 (6.3K)$11 · $0.00
Duch Święty WprowadzenieBevere John6h 29m4.5 (3.2K)$7.30 · $0.00
Opowiadania zebraneSchulz Bruno10h 15m4.5 (2.1K)$1.50 · $0.00
(Nie)rosądne szeptyBlack Victoria14h 37m4.5 (1K)$9.50 · $0.00
Księżyc nad Vajont, tom 1, FalaKatarzyna Kielecka9h 23m4.6 (332)$9 · $0.00
Pokusa ZŁAM. Robinson13h 28m4.5 (11K)$7.70 · $0.00
Duma i UprzedzenieJane Austen15h 44m4.4 (4.7M)$3.10 · $0.00
Rodzina KarnowskichIzrael Joszua Singer19h 49m4.4 (4.4K)$7.50 · $0.00
Uzdrowienie duszy kobietyMeyer Joyce7h 37m4.4 (5.7K)$7.50 · $0.00
Zbrodnia i karaFiodor Dostojewski21h 35m4.4 (1.3M)$8.90 · $0.00

You may also like

List do ojcaFranz Kafka2h 15m4.2 (78.9K)$17 · $0.00
Ta kurewska miłośćPetr Šabach3h 24m4.0 (1.4K)$9.70 · $0.00
Szlachetne PięknoPeter Kwasniewski11h 56m4.6 (430)$8 · $0.00
GośćAriane Koch3h 26m3.6 (1.1K)$8.70 · $0.00
Aksamitny KrólikMargery Williams25m4.4 (319.3K)$3.50 · $0.00
FényksArtur Jabłoński4h 40m$8.60 · $0.00
Kiedy będziesz gotowy, idź (darmowe opowiadanie)Wojciech Gunia1h 37m$0.00 · $0.00
Biały SzkwałKatarzyna Grochowska11h 24m$11 · $0.00
OdejściaAdrianna Filimonowicz7h 25m$8.10 · $0.00
Organizuję Ślub i Każdy Nagle Jest Konsultantem - Jak ustalić budżet, priorytety i granice z rodziną oraz dostawcami bez robienia z jednego dnia największego projektu operacyjnego dekadyMax Paradox6h 11m$5.10
Bizarny SzczecinPaweł Jakubowski, Beata Zuzanna Borawska, Aleksandra Taiga Dąbrowska, Danuta Mierzwińska, Edyta Patrzałek, Mateusz Malicki, Oskar Chojnacki, Sebastian Fit, Tomek Szotkowski5h 33m$13 · $0.00
ZAŚWIATY opowieści o nieprzemijaniuKrzysztof Fedorowicz5h 42m$5.10 · $0.00
Duch synostwaLeif Hetland4h 42m4.7 (26)$5 · $0.00
Krzyk rzekiAgnieszka Kaźmierczyk7h 28m$12 · $0.00
Rodzice Chcą Wnuków, Ja Chcę Zmienić Temat - Jak stawiać granice wokół dzieci, ślubu i własnych wyborów życiowych bez prowadzenia rodzinnego referendum przy każdym obiedzieMax Paradox4h 13m$5.10
Rodzice na Boisku Są Głośniejsi Niż Dzieci - Jak wspierać dziecko w sporcie, reagować na presję i porażki oraz nie zamieniać weekendowego meczu w rodzinny projekt olimpijskiMax Paradox6h 9m$5.10
Książeczka macierzyńskaKatja Gorecan3h 34m4.1 (193)$8.10 · $0.00
Brutalna prawda o autyzmie - O świecie, który wymaga dopasowania, zanim spróbuje zrozumieć różnicęMax Paradox6h4.6 (21)$5.10
Gwiazda spadaJalu Kurek3h 50m$7.70 · $0.00
Z pamiętnika samotnej wróżkiEwa Zdunek8h 47m2.4 (19)$7.70 · $0.00