Length36h 10m
About this audiobook
Ebook w formatach Epub oraz Mobi.
Breviarium Kanonu Kultury DECORUM to księga niezwykła i absolutnie oryginalna zarówno pod względem treści, jak i formy. Antologia kanonu literatury klasycznej w formie literackiego brewiarza - 365 tekstów do codziennej lektury. Imponujący wybór nie tylko pod względem ilości tekstów zakwalifikowanych do zbioru, lecz także z uwagi na znaczenie autorów i treść utworów. A do tego osoba przewodnika w lekturze, Pawła Milcarka, który nie tylko ułożył antologię, ale też jest autorem eseju wprowadzającego oraz wstępów i komentarzy do poszczególnych tekstów.
Zaczynamy więc od autorów takich jak Homer, wielcy tragicy greccy czy Ezop, następnie przechodzimy do Wergiliusza, Horacego, Owidiusza, Seneki i innych łacińskich klasyków, a kończymy na Boecjuszu, Beowulfie, Bogurodzicy czy Boskiej komedii Dantego.
Przyjęty podział odzwierciedla oczywiście pełen rozwój klasycznej kultury zachodniej: najpierw mieliśmy wielkich autorów greckich, później rzymskich (łacińskich), a wreszcie chrześcijańskich, którzy dokonali syntezy dziedzictwa Grecji i Rzymu w duchu Ewangelii. Wszystkie trzy etapy razem składają się na fundament kultury europejskiej, bo nie ma dziedzictwa Europy poza odniesieniem do antyku greckiego, rzymskiego oraz wieków średnich.
Do wybranych tekstów klasycznych dodano również utwory z Helikonu polskiego. Stanowią one przydatny kontekst dla dzieł greckich, rzymskich i chrześcijańskich, powzięty z kanonu klasyki literatury polskiej różnych epok, od średniowiecza po Młodą Polskę. W ten sposób czytelnik ma okazję pogłębić swoje rozumienie danego fragmentu klasycznego utworu o rodzime przykłady twórczego nawiązania do dawnych motywów, obrazów, metafor lub idei.
Breviarium, w sposób oczywisty, nawiązuje do brewiarza, czyli podręcznej książki służącą do codziennej modlitwy kapłana lub mnicha, przede wszystkim przez taką „brewiarzową” formę codziennego obcowania czytelnika z tekstem, którego fragmenty zostały podzielone na kolejne dni tygodnia w ciągu całego roku. Zamysł jest jasny i konsekwentny: chcąc poznać kanon, nie powinniśmy przyswajać od razu całego ogromu treści, lecz regularnie obcować z utworami stanowiącymi fundament kultury. Zupełnie tak, jak mnich, który dzięki brewiarzowi, nieustannie obcuje z modlitwami Kościoła, psalmami oraz innymi partiami Pisma Świętego. Chodzi tu o „oddychanie” kulturą klasyczną, podobnie jak mnich „oddycha” modlitwą brewiarzową.
Takie podejście napotyka dziś na szereg trudności. Najbardziej oczywistą jest duch naszych czasów i wielkie kulturowe zerwanie. To jest zarazem trudność ale i wyzwanie aby te zerwanie pokonać i potwierdzić swoją przynależność do świata kultury klasycznej, bez której nie byłoby, i nie będzie, naszej cywilizacji.
Breviarium Kanonu Kultury to trylogia na którą składają się trzy tomy, które organizują kolejno trzy fundamentalne pojęcia: Piękno, Prawda i Dobro. Tom I – Decorum - który właśnie oddajemy do Państwa rąk jest właśnie wprowadzeniem w świat piękna zapośredniczonego przez literaturę. Dwa następne tomy, w takiej samej formie, i w podobnych parametrach, ukażą się jeszcze w tym roku.
Tego, kto zdecyduje się używać naszej książki zgodnie z intencją, z którą książkę obmyślano, prosimy słowami autorao przyjęcie następujących zachęt:
KRÓTKIE RADY DLA CZYTELNIKA
Primo: początek lektury zaplanuj na wybraną przez siebie niedzielę (niekoniecznie na początku roku kalendarzowego), a następnie trzymaj się rytmu lektury codziennej, przewidzianej na kolejne dni tygodnia. Czytaj ani szybciej, ani wolniej, niż przewidziano w układzie książki – czytaj więc codziennie porcję jednego dnia. To z reguły tylko kilka minut lektury, najwyżej siedem czy osiem, zwykle trzy-cztery minuty.
Secundo: jeśli tylko możesz, czytaj na głos – a jeśli akurat to niemożliwe, czytaj jednak słysząc siebie i poruszając wargami. Pamiętaj, że teksty, które tu podaliśmy, prawie nigdy nie były pisane do czytania „bezgłośnego”, do którego my przywykliśmy. Śpiewano je, recytowano, wygłaszano – wobec innych lub bez towarzystwa. Pozbawione dźwięku słyszalnego przynajmniej dla samego czytającego, tracą połowę wdzięku i przejrzystości.
Tertio: nie spodziewaj się po każdej lekturze spełnienia swego marzenia „wciągającej lektury” – raczej pomyśl, że chcesz być sługą tego słowa, które kiedyś mistrzowie zakodowali w literach, rytmie, rymach. Powinno nas cieszyć, że słowa te zabrzmią w nas – a dopiero wzmagające się brzmienie kolejnych dni pozostawi ślady, da pokarm wyobraźni i rozumowi, nastawi emocje.
Paweł Milcarek
Breviarium Kanonu Kultury autorstwa dr. Pawła Milcarka to bardzo oryginalny pomysł antologii który stanowi novum na polskim rynku wydawniczym. Wybór tekstów jest zaiste imponujący nie tylko pod względem ilości tekstów, lecz także z uwagi wagę autorów i treść utworów. Dobór tekstów do antologii, jak i pomysł ułożenia ich w formie Breviarium stanowi autorskie dokonanie Autora. Jest bardzo oryginalny, i trzeba powiedzieć, trafny. Autor uniknął taniego moralizowania, urabiania światopoglądu czytelnika, a odwołał się do staropolskiej idei otrium - pożytecznego spędzania wolnego czasu, powolnej lektury i namysłu.
Teksty są reprezentatywnie dobrane w układzie epok literackich. Bogato reprezentowana jest, skądinąd mało znana współczesnemu czytelnikowi, literatura średniowieczna, a także polska (od średniowiecza po czasy współczesne). Jeśli chodzi o utwory średniowieczne są to nie tylko utwory służące liturgii, lecz także świeckie (pieśni trubadurów, minnesingerów). Teksty polskie również ciekawie dobrane, bo obok utworów autorów zaliczanych do klasyki mamy tu również nieco już zapomnianych poetów XIX i początku XX wieku. Uważam ten pomysł za udany gdyż należy przypominać wartościowe utwory autorów niesłusznie już dziś zapomnianych. Wydaje się zatem, że mamy przed sobą przede wszystkim zbiór tekstów autorytatywnych dla kultury literackiej łacińskiej Europy.
fragment recenzji autorstwa prof. dr. hab. Mieczysława Mejora z Instytutu Badań Literackich Polskiej Nauk specjalizującego się w badaniach nad literaturą antyczną i średniowieczną
Audiobook details
GenreLiterary Classics
Length36 hrs 10 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateApr 27, 2026
LanguagePolish
Table of contents
1Introduction
2SŁOWO WSTĘPNE (Mieczysław Mejor)
3WSTĘP REDAKTORA
4Materia Kanonu
5Lektury szkolne Europy
Show all chaptersShow less
6Konieczne uzupełnienia
7Antologia – brewiarz
8„Trzy biblioteki”
9Helikon polski
10Poetyka
11Trzy style
12Rodzaje i gatunki literackie
13Wspólny głos mnóstwa pieśni
14Dwie formy duchowe
15Kwestia celu
16Autorzy…
17KRÓTKIE RADY DLA CZYTELNIKA
18I
19ŚRÓDZIEMNOMORZE GRECKIE
20Iliada Homera
21|1| NIEDZIELA – DOMINICA
22[Inwokacja. Skarga Chryzesa]: pieśń I, w. 1–44, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
23|2| PONIEDZIAŁEK – FERIA II
24[Gniew Achillesa]: pieśń I, w. 195–250, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
25|3| WTOREK – FERIA III
26[Odyseusz]: pieśń II, w. 163–221, 243–278, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
27|4| ŚRODA – FERIA IV
28[Waleczny Diomedes]: pieśń V, w. 239–296, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
29HELIKON POLSKI
30Mikołaj Sęp Szarzyński
31Sonet IV: O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem
32|5| CZWARTEK – FERIA V
33[Andromacha i Hektor]: pieśń VI, w. 412–494, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
34|6| PIĄTEK – FERIA VI
35[Poselstwo do Achillesa]: pieśń IX, w. 167–230, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
36|7| SOBOTA – SABBATO
37[Mowa Fojniksa]: pieśń IX, w. 445–454, 491–532, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
38|8| NIEDZIELA – DOMINICA
39[Hera uwodzi Zeusa]: pieśń XIV, w. 296–356, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
40|9| PONIEDZIAŁEK – FERIA II
41[Achajowie i Trojanie]: pieśń XV, w. 647–700, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
42|10| WTOREK – FERIA III
43[Patroklos i Achilles]: pieśń XVI, w. 1–66, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
44|11| ŚRODA – FERIA IV
45[Śmierć Patroklosa]: pieśń XVI, w. 781–854, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
46|12| CZWARTEK – FERIA V
47[Tarcza Achillesa]: pieśń XVIII, w. 481–622, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
48|13| PIĄTEK – FERIA VI
49[Stos pogrzebowy Patroklosa]: pieśń XXIII, w. 136–190, przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski
50|14| SOBOTA – SABBATO
More from Milcarek Paweł
Piekło Kobiet PLDaria Górka7h 39m$12 · $0.00
Przestraszenia. Horror na faktach. Tom 1Agnieszka Haska, Jerzy Stachowicz4h 7m5.0 (1)$12 · $0.00
HamletWilliam Shakespeare (Szekspir) (tłum. Józef Paszkowski)3h 28m4.2 (1.4K) · 1315Free
Raport Witolda (1945)Witold Pilecki7h 31m4.5 (1.8K)$6.70 · $0.00
Współczesna naturaDerek Jarman14h 21m4.4 (9.1K)$13 · $0.00
Hydrozagadka. Kto zabiera polską wodę i jak ją odzyskaćJan Mencwel8h 46m4.4 (486)$9.70 · $0.00
Dziki Zachód Europy Wschodniej. Ucieczka z imperium: jak się to robi po ukraińskuPawło Kazarin9h 14m4.4 (365)$11 · $0.00
Wyznania otrzeźwiałego ekologaPaul Kingsnorth9h 5m4.3 (1.2K)$13 · $0.00
Przerwana droga. Od Żelaznych Wrót do góry AthosPatrick Leigh Fermor14h 3m4.3 (5.5K)$14 · $0.00
O MachiavellimLeo Strauss14h 37m4.3 (683)$11 · $0.00
Dzienniki (1910-1913) tom IFranz Kafka14h 7m4.4 (294)$14 · $0.00
Punkt zerowyCzech Artem4h 56m4.3 (1.1K)$8.10 · $0.00
MakbetWilliam Szekspir3h 23m4.1 (1.2M)$2.70 · $0.00
Księga dżungliRudyard Kipling6h 33m4.1 (824.5K)$9.40 · $0.00
Od dwóch tysięcy latSebastian Mihail7h 54m4.2 (2.3K)$8.10 · $0.00
Diabeł to czarny piesSándor Jászberényi5h4.3 (294)$12 · $0.00
Ogień wyszedł z lasuDawid Iwaniec4h 41m4.2 (386)$7.90 · $0.00
Stacja Europa CentralnaJaroslav Rudiš7h 47m4.2 (592)$8.50 · $0.00
Filozofia przypadkuStanisław Lem26h 6m4.3 (261)$6.70 · $0.00
Na oczach wszystkichKatarzyna Włodkowska8h 27m4.2 (474)$13 · $0.00
You may also like
Dzika kaczkaHenryk Ibsen5h 3m4.0 (14.1K)$2.70 · $0.00
Psia KalevalaMauri Kunnas49m4.3 (1.2K)$11 · $0.00
Osobisty przewodnik po PradzeMariusz Szczygieł7h 2m4.3 (909)$14 · $0.00
CzatyrdahAdam Mickiewicz1m4.3 (4.8K)Free
Kazanie na górzeEmmet Fox5h 44m4.5 (8.1K)$9.20 · $0.00
Gruzja. Opowieści z drogiMarcin Sawicki3h 30m3.1 (26)$9.50 · $0.00
Maszynka do świerkaniaMichał Zabłocki2h 55m$12
Azja. Opowieści podróżne. Część 2magazyn Kontynenty6h 49m4.1 (16)$7.30 · $0.00
O centautrachZuzanna Ginczanka1m4.5 (34)Free
Uwikłane w kulturę. O twórczości współczesnych artystek japońskich i chińskichFurmanik-Kowalska Magdalena7h 35m$4.90 · $0.00
PrzejścieLeonard Has1h 6m$10 · $0.00
Ikonografia mangi. Wpływy tradycji rodzimej i zachodnich twórców na wybranych japońskich artystów mangowychJoanna Zaremba-Penk8h 4m$9.70 · $0.00
Rzeczywistość komponowanaJolanta Brach-Czaina6h 48m3.9 (29)$7.50 · $0.00
Wyjaśnienie na marginesieZuzanna Ginczanka0m4.4 (17)Free
77 opowieści buddyjskich z morałemShiva Singh1h 57m3.8 (15)$11 · $0.00
Bajki i baśnie koreańskieWilliam Elliot Griffis5h 6m3.4 (210)$8.20 · $0.00
Mity AjnówBasil Hall Chamberlain2h 34m3.6 (146)$4.10 · $0.00
Otwarte okna. Szkice z kultury humanizmu katolickiegoMilcarek Paweł17h 51m$11 · $0.00
A w Krakowie na Brackiej pada deszcz. Nieznane historie znanych piosenekMichał Zabłocki4h 35m$14
Emaus. Tajemnice dnia ósmegoks. Andrzej Draguła8h 17m$8.50 · $0.00