Ballada o śpiącym lwie

De Agata Listoś-Kostrzewa
Ouça com Sir Michael Caine™ e mais de 1.000 vozes
Duração12h 42m

Sobre este audiolivro

To nie pierwszy i nie ostatni wstrząs w Bytomiu. Ludzie nieruchomieją sparaliżowani strachem. Większość, nauczona doświadczeniem, próbuje wybiec na ulicę, żeby nie mieć nad głową niczego, co mogłoby spaść. Krzyki mieszają się z hałasem tłuczonych dachówek, kominów, gzymsów i szyb rozpryskujących się na chodnikach. Nie wszyscy mają tyle szczęścia co matka z dzieckiem, która w ostatniej chwili chowa się w bramie przed deszczem secesyjnych odłamków. Lecą w dół wieżyczki, attyki, betonowe kule na skorodowanych już trzpieniach, strzeliste neogotyckie pinakle. Odpada od ściany gruba płaskorzeźba wmontowana na metalowych kotwach we wnękę kamienicy i spada na mężczyznę stojącego w kolejce do saturatora. Ludzie tłoczą się wokół, próbują pomóc, dźwignąć pechową dekorację. Niektórzy podbiegają tylko, żeby popatrzeć na cudze nieszczęście, ale nie odchodzą przykuci widokiem człowieka przygniecionego płaskorzeźbą. Gdyby nie było tak ciepło, gdyby mężczyzna nie stanął w kolejce po gruźliczankę, gdyby ktoś zrobił przegląd budynków i odkrył przeżarte korozją kotwy i zwietrzałą już zaprawę, gdyby nie tąpnęło, gdyby… Gdyby Stalin nie wskazał palcem tego miejsca na mapie. Gdyby Bierut nie krzyknął: „Węgiel to największe bogactwo Polski!”. Gdyby Bytom nie stał się scenografią działań polityczno-gospodarczych, których serce biło pod miastem. Gdyby tłustego węgla nie pilnował potężny piaskowiec. Gdyby nie wjechała tu pod ziemię pierwsza na Śląsku lokomotywa z napędem eleketrycznym. Gdyby Karol Godula nie zostawił swojego majątku sześciolatce, czyniąc z niej śląskiego Kopciuszka. Gdyby Śląsk nie wrócił do macierzy. Gdyby za węglem nie szło szczęście i nieszczęście Bytomia. Gdyby świat nie był taki, że roz jest tak, a roz tak.

Detalhes do audiolivro

GêneroLiterary Classics, Biography and Memoir
Duração12 h 42 min
Narrado porOuça com mais de 1.000 vozes
FormatoeBook com áudio
Data de publicação1 de out. de 2025
IdiomaPolonês

Sumário

1Strona przedtytułowa
2Dedykacja
3CZĘŚĆ PIERWSZA, w której poznajemy Carla Godullę, co miał „jedno noga krótszo jak nieroz diobły”, oraz zaglądamy do jego piwnicy, gdzie przetapia cenne kruszce; z czasem dla górnośląskiego przemysłu zaczyna się liczyć każda para rąk, dlatego chłopi idą tam, gdzie igra się z matką ziemią; następnie wytapiamy cetnary szaroniebieskiego metalu w gęstym dymie oparów, które ulecą w powietrze, pozbawią Śląsk zieloności, a płuca robotników upodobnią do marmuru, oraz poznajemy Franza Wincklera, sztygara u Godulli, który stanie się jego rywalem, ożeni się z wdową po właścicielu kopalni i zostanie szlachcicem, podczas gdy Godulla sam projektuje sobie pieczęć z orłem i kotwicą; w końcu przenosimy się do Beuthen, który stał się własnością Donnersmarcków, a kiedy Śląsk dosięga kolejny kryzys, jedziemy z Godullą do Breslau szukać lekarzy i wtedy na scenę wkracza śląski Kopciuszek. (pt. 1)
4CZĘŚĆ PIERWSZA, w której poznajemy Carla Godullę, co miał „jedno noga krótszo jak nieroz diobły”, oraz zaglądamy do jego piwnicy, gdzie przetapia cenne kruszce; z czasem dla górnośląskiego przemysłu zaczyna się liczyć każda para rąk, dlatego chłopi idą tam, gdzie igra się z matką ziemią; następnie wytapiamy cetnary szaroniebieskiego metalu w gęstym dymie oparów, które ulecą w powietrze, pozbawią Śląsk zieloności, a płuca robotników upodobnią do marmuru, oraz poznajemy Franza Wincklera, sztygara u Godulli, który stanie się jego rywalem, ożeni się z wdową po właścicielu kopalni i zostanie szlachcicem, podczas gdy Godulla sam projektuje sobie pieczęć z orłem i kotwicą; w końcu przenosimy się do Beuthen, który stał się własnością Donnersmarcków, a kiedy Śląsk dosięga kolejny kryzys, jedziemy z Godullą do Breslau szukać lekarzy i wtedy na scenę wkracza śląski Kopciuszek. (pt. 2)
5CZĘŚĆ DRUGA, w której szychmistrz znajduje węgiel w pobliżu Beuthen, pierwszy raz na Śląsku zjeżdża pod ziemię lokomotywa elektryczna, a miasto rozrasta się pod rządami burmistrza Brüninga; potem, gdy Śląsk zostaje przecięty nową granicą, pod dom Godulli podchodzi Paul Rother z aparatem, jeszcze później do Beuthen przyjeżdża Hitler, a w noc kryształową płonie miejska synagoga; następnie ruszamy na chwilę do czternastowiecznego miasta, na które spada klątwa i będzie wisieć nad mieszkańcami przez pokolenia (a niektórzy wierzą, że nawet do dziś), oraz dowiadujemy się, że Stalin wskazuje Śląsk palcem na mapie i mówi pod wąsem: „Złoto”, a przez Beuthen przetaczają się oddziały Komisji Międzysojuszniczej, Grenzschutzu, Sicherheitspolizei, wojsk powstańczych, Wehrmachtu, Freikorpsu, Armii Czerwonej i Wojska Polskiego; wreszcie Beuthen już jako Bytom wraca do macierzy, dwójka okazuje się czasem lepszym Polakiem niż trójka czy czwórka, tempo repolonizacji nie jest dostatecznie szybkie, bo zamiast 3 x „tak” niektórzy odpowiadają w referendum 3 x „nein”, chociaż Hildegardy stają się Halinami, a Friedrichowie – Mirosławami, a poza tym ktoś zakłóca wieczny odpoczynek „Siafgocza”. (pt. 1)
Mostrar todos os capítulos
6CZĘŚĆ DRUGA, w której szychmistrz znajduje węgiel w pobliżu Beuthen, pierwszy raz na Śląsku zjeżdża pod ziemię lokomotywa elektryczna, a miasto rozrasta się pod rządami burmistrza Brüninga; potem, gdy Śląsk zostaje przecięty nową granicą, pod dom Godulli podchodzi Paul Rother z aparatem, jeszcze później do Beuthen przyjeżdża Hitler, a w noc kryształową płonie miejska synagoga; następnie ruszamy na chwilę do czternastowiecznego miasta, na które spada klątwa i będzie wisieć nad mieszkańcami przez pokolenia (a niektórzy wierzą, że nawet do dziś), oraz dowiadujemy się, że Stalin wskazuje Śląsk palcem na mapie i mówi pod wąsem: „Złoto”, a przez Beuthen przetaczają się oddziały Komisji Międzysojuszniczej, Grenzschutzu, Sicherheitspolizei, wojsk powstańczych, Wehrmachtu, Freikorpsu, Armii Czerwonej i Wojska Polskiego; wreszcie Beuthen już jako Bytom wraca do macierzy, dwójka okazuje się czasem lepszym Polakiem niż trójka czy czwórka, tempo repolonizacji nie jest dostatecznie szybkie, bo zamiast 3 x „tak” niektórzy odpowiadają w referendum 3 x „nein”, chociaż Hildegardy stają się Halinami, a Friedrichowie – Mirosławami, a poza tym ktoś zakłóca wieczny odpoczynek „Siafgocza”. (pt. 2)
7CZĘŚĆ TRZECIA, w której domy kołyszą się na kapeluszu grzyba, a kopalnie dobierają się pod Bytomiem do tłustego węgla, ponieważ Bolesław Bierut woła, że węgiel jest największym bogactwem Polski, jednak kapryśny górotwór ucieka obliczeniom inżynierów, a gruby piaskowiec, który miał być miękką poduszką dla miasta, okazuje się potężnym wrogiem, przez co Bytom staje się Sycylią, chociaż ostatecznie okazuje się, że jego los i tak rozstrzygnął się już w fazie asturyjskiej orogenezy hercyńskiej. (pt. 1)
8CZĘŚĆ TRZECIA, w której domy kołyszą się na kapeluszu grzyba, a kopalnie dobierają się pod Bytomiem do tłustego węgla, ponieważ Bolesław Bierut woła, że węgiel jest największym bogactwem Polski, jednak kapryśny górotwór ucieka obliczeniom inżynierów, a gruby piaskowiec, który miał być miękką poduszką dla miasta, okazuje się potężnym wrogiem, przez co Bytom staje się Sycylią, chociaż ostatecznie okazuje się, że jego los i tak rozstrzygnął się już w fazie asturyjskiej orogenezy hercyńskiej. (pt. 2)
9CZĘŚĆ CZWARTA, w której odwiedzamy Ewę oraz Krystynę, która czeka na obiecany lifting, i szukamy Jadwigi, a budzik w plecaku powstrzymuje pocisk i ocala Zygfryda, ojca Piotra, z którym zjeżdżamy pod ziemię, gdzie walczymy z górotworem i dowiadujemy się, że Bytom jeszcze stoi dzięki podsadzce, chociaż domy chodzą, jak chcą, Jolę prawie zabija jej piękny kwietnik, a na Pocztową przestaje docierać poczta, przez co naukowcy mówią o czasach sprzed Karbia i po Karbiu; następnie wnuczka Franza Wincklera rozlewa gorącą zupę do blaszanek i słyszymy, że krzywda człowieka jest niepoliczalna; kolejno profesor mówi o prostytucji naukowej, architekt proponuje budynkom drugie życie, Theodor Erdmann Kalide puszy lwie grzywy w berlińskiej pracowni, a Niemcy przenoszą lwa z rynku i układają go do snu na Reichspräsidentenplatz, potem drzemie w parku i nagle znika z miasta, żeby odnaleźć się przypadkiem trzysta kilometrów dalej, gdzie nadal będzie smacznie sobie spać, jakby nie zauważył, że to już nie bytomianie podchodzą chwytać go za łapę.
10BIBLIOGRAFIA I WYKAZ ŹRÓDEŁ
11WYJAŚNIENIE
12PODZIĘKOWANIA
Jak Ukraina traciła DonbasDenys Kazanski, Maryna Worotyncewa9h 46min4.7 (148)$11 · $0.00
Do Europy – tak, ale razem z naszymi umarłymiMaria Janion9h 41min4.4 (154)$13 · $0.00
JadwigaMarta Kwaśnicka5h 10min4.4 (138)$5.10 · $0.00
Filozofia przypadkuStanisław Lem26h 6min4.3 (261)$6.70 · $0.00
Edison jakiego znamHenry Ford2h 42min4.8 (11)$8.10 · $0.00
Piekło Kobiet PLDaria Górka7h 39min$11 · $0.00
Przestraszenia. Horror na faktach. Tom 1Agnieszka Haska, Jerzy Stachowicz4h 7min5.0 (1)$11 · $0.00
HamletWilliam Shakespeare (Szekspir) (tłum. Józef Paszkowski)5h 6min4.2 (1.4K) · 1348Grátis
MakbetWilliam Shakespeare (Szekspir) (tłum. Leon Ulrich)3h4.1 (1.1M)Grátis
Doskonała próżniaStanisław Lem7h 40min4.0 (1.9K)$5.40 · $0.00
Mój pogląd na literaturęStanisław Lem17h 10min4.1 (191)$5.40 · $0.00
Potwór z Zielonych DolinPeterson Andrew11h 36min4.6 (46.2K)$13 · $0.00
Raport Witolda (1945)Witold Pilecki7h 31min4.5 (1.8K)$6.70 · $0.00
Współczesna naturaDerek Jarman14h 21min4.4 (9.1K)$13 · $0.00
Irlandia wstaje z kolanMarta Abramowicz10h 25min4.4 (1.3K)$11 · $0.00
Hydrozagadka. Kto zabiera polską wodę i jak ją odzyskaćJan Mencwel8h 46min4.4 (486)$9.70 · $0.00
Dziki Zachód Europy Wschodniej. Ucieczka z imperium: jak się to robi po ukraińskuPawło Kazarin9h 14min4.4 (365)$11 · $0.00
Wyznania otrzeźwiałego ekologaPaul Kingsnorth9h 5min4.3 (1.2K)$13 · $0.00
Przerwana droga. Od Żelaznych Wrót do góry AthosPatrick Leigh Fermor14h 3min4.3 (5.5K)$14 · $0.00
O MachiavellimLeo Strauss14h 37min4.3 (683)$11 · $0.00
Jak Ukraina traciła DonbasDenys Kazanski, Maryna Worotyncewa9h 46min4.7 (148)$11 · $0.00
Mężczyźni z różowym trójkątemHeinz Heger5h 5min4.4 (207)$6 · $0.00
Krzysztof Respondek. Taki świat kupiłemMagdalena Kędzierska-Zaporowska3h 53min4.6 (40)$13
JadwigaMarta Kwaśnicka5h 10min4.4 (138)$5.10 · $0.00
Przez 581 dni byłem tylko numeremPakuła Agata2h 3min4.7 (32)$7.90 · $0.00
Ludzie, zwierzęta, bogowieFerdynand Antoni Ossendowski10h 5min4.0 (14.5K)$4 · $0.00
Doskonała próżniaStanisław Lem7h 40min4.0 (1.9K)$5.40 · $0.00
Tako rzecze LemStanisław Lem, Stanisław Bereś23h 45min4.3 (115)$6.70 · $0.00
Edison jakiego znamHenry Ford2h 42min4.8 (11)$8.10 · $0.00
Ucieczka na MarstrandAnna Grinzweig Jacobsson4h 13min4.4 (17)$6.50 · $0.00
Mój pogląd na literaturęStanisław Lem17h 10min4.1 (191)$5.40 · $0.00
Wszystko za życie. Niewiarygodna historia polskiej Żydówki, która przeżyła ZagładęGerda Weissman-Klein9h 40min4.5 (64.7K)$7.70 · $0.00
Róża z ciernistego krzewuAmy Carmichael4h 23min4.5 (1.4K)$9.50 · $0.00
W krematoriach Auschwitz. Sonderbehandlung – mord na ŻydachFilip Müller10h 1min4.5 (7.3K)$8 · $0.00
PresjaCaldwell Tommy16h 2min4.5 (480)$11 · $0.00
Raport Witolda (1945)Witold Pilecki7h 31min4.5 (1.8K)$6.70 · $0.00
Współczesna naturaDerek Jarman14h 21min4.4 (9.1K)$13 · $0.00
Teoria socjalizmu i kapitalizmuHans-Hermann Hoppe8h 50min4.4 (3K)$6.80 · $0.00
Irlandia wstaje z kolanMarta Abramowicz10h 25min4.4 (1.3K)$11 · $0.00
RevelationsJerry Moffatt, Niall Grimes13h 20min4.5 (858)$8.10 · $0.00

Você também pode gostar

Filozofia winaBéla Hamvas2h 5min4.3 (2K)$5.40 · $0.00
Konwencja o prawach dzieckaZgromadzenie Ogólne ONZ1h 3min4.3 (1.1K)Grátis
Szepty BuguIwona Kaliszuk1h 57min$8.60 · $0.00
Hit na klasówkę. Historia klasa 4g. Od „Co to jest historia?” do „Początków chrześcijaństwa”Magdalena Zelmańska-Recław2h 23min$8.10
Witos. Wybór pism i mówWitos Wincenty8h 57min$11 · $0.00
OzlandAgnieszka Burton12h 58min4.0 (42)$14 · $0.00
Teby-Smoleńsk-WarszawaDariusz Karłowicz8h 18min4.2 (19)$7.70 · $0.00
Piekło Kobiet PLDaria Górka7h 39min$11 · $0.00
Do Europy – tak, ale razem z naszymi umarłymiMaria Janion9h 41min4.4 (154)$13 · $0.00
UkrainaJarosław Hrycak, Iza Chruślińska11h 19min4.3 (120)$5 · $0.00
Cięcia. Mówiona historia transformacjiAleksandra Leyk17h 42min$13 · $0.00
RIP VAN WINKLE. Angielski z Washingtonem IrvingiemIlya Frank2h 23min$4.60 · $0.00
Odejdź. Rzecz o polskim rasizmieAgnieszka Kościańska, Michał Petryk6h 46min3.7 (136)$13 · $0.00
Kotan, czyli domHokuto Iboshi2h 10min$6.80 · $0.00
Pochwała państwa narodowegoYoram Hazony8h 31min4.3 (36)$8.80 · $0.00
To nie jest PolskaPiotr Marecki, Regina Mynarska, Kamila Albin1h 49min3.6 (15)$6.70 · $0.00
W dolinie DniestruStempowski Jerzy14h 21min$9.40 · $0.00
AnhelliJuliusz Słowacki1h 13min3.6 (326)$2.30 · $0.00
Bruksela. Zwierzęcość w mieścieGrażyna Plebanek9h 2min3.3 (84)$11 · $0.00
WIĘŹ 3/2020Towarzystwo WIĘŹ9h 48min$6.70 · $0.00