
W poszukiwaniu godności. Człowiek w świetle formatywnych metafor
By Szczerba WojciechLength14h 15m
About this audiobook
Monografia podejmuje problem godności człowieka w świetle wyzwań XXI w. oraz obecnej kondycji ludzkości. Jednocześnie szuka genezy współczesnego rozumienia godności, manifestującej się w ważności, równości, braterstwie czy wolności człowieka w wybranych, starożytnych metaforach, formujących przez wieki rozumienie tożsamości istoty ludzkiej. W swoich analizach autor odnosi się do ustaleń m.in. Platona, Grzegorza z Nyssy, Kanta, Heideggera, Arendt, Berlina, LaKoffa czy Habermasa. Książka rozważa problem godności człowieka z wielu perspektyw. Zadaje ważne pytania, w sposób krytyczny i demitologizujący odnosi się do utrwalonych interpretacji. Każdy rozdział kończy tzw. diatryba, w której zostaje wskazane alternatywne odczytanie danej metafory. W dialektycznym odniesieniu do kwestii godności, książka stanowi novum na gruncie polskim i zagranicznym.
Spis treści
Od autora: od muralu do pytania o godność człowieka 3
I. Wokół godności, metafory i roli religii we współczesnym świecie. Wprowadzenie metodologiczne 8
Najlepszy/najgorszy ze światów 8
Pytanie o godność człowieka 14
Perspektywa teologii filozoficznej 19
Metaforyczna natura języka 22
Demitologizacja, czyli religia w postreligijnym świecie 31
Tradycja demitologizacji 31
Jürgen Habermas – rola religii w postreligijnym świecie 37
Status quaestionis, metodologia 46
II. Koncepcja imago Dei – ważność człowieka 52
Obraz Boga w Biblii 52
Teologiczne ujęcie koncepcji imago Dei 59
Imago Dei w perspektywie substancjalnej, relacyjnej i funkcjonalnej 59
Imago Dei a odpowiedzialność społeczna człowieka w myśli Grzegorza z Nyssy 62
Imago Dei jako symbol godności człowieka w myśli Jürgena Moltmanna 68
Imago Dei jako symbol ważności człowieka 72
Diatryba: Koncepcja imago Dei – ważność człowieka. Czy rzeczywiście? 76
III. Koncepcja apokatastazy – równość człowieka 80
Filozoficzna koncepcja apokatastazy 80
Kosmiczny wymiar apokatastazy 81
Osobowy wymiar apokatastazy 83
Założenia filozoficznej koncepcji apokatastazy 93
Chrześcijańska koncepcja uniwersalnego zbawienia 97
Postaci apokatastazy na gruncie chrześcijańskim 100
Obrońcy i oskarżyciele 120
Średniowieczny i nowożytny wymiar chrześcijańskiej
apokatastazy 130
Apokatastaza jako symbol równości człowieka 141
Diatryba: Koncepcja apokatastazy – równość człowieka. Czy rzeczywiście? 145
IV. Koncepcja Adama – solidarność międzyludzka 151
Adam w biblijnym micie początku 151
Człowiek w pierwszym opisie stworzenia 151
Człowiek w drugim opisie stworzenia 155
Upadek Adama i dalsze losy ludzkości 157
Adam w tradycji judaistycznej i wczesnochrześcijańskiej 160
Adam – znaczenie w Biblii hebrajskiej 160
Adam w pismach wczesnego judaizmu 166
Adam w tradycji wczesnochrześcijańskiej 177
Adam w Nowym Testamencie 177
Adam w pismach apologetów i ojców apostolskich 186
Adam a ludzka współzależność – Grzegorz z Nyssy 197
Uniwersalny i kolektywny wymiar antropologii w myśli Grzegorza z Nyssy 198
Parenetyczny wymiar antropologii Grzegorza z Nyssy:
troska o drugiego człowieka 206
Adam jako symbol współzależności i solidarności międzyludzkiej 212
Diatryba: Biblijny Adam – solidarność międzyludzka. Czy rzeczywiście? 217
V. Jaskinia Platona – wolność człowieka 226
Wolność negatywna i pozytywna – Isaiah Berlin 227
Jaskinia Platona a problem wolności 231
Platońska wykładnia metafory jaskini 235
Jaskinia Platona w myśli neoplatońskiej i wczesnochrześcijańskiej 243
Martin Heidegger i Hannah Arendt – wolność egzystencjalna i polityczna 251
Martin Heidegger – wyjście i powrót do jaskini platońskiej 251
Hannah Arendt – wolność więźniów jaskini a wolność filozofa 256
Jaskinia Platona jako symbol wolności człowieka 261
Diatryba: Jaskinia Platona – wolność człowieka. Czy rzeczywiście? 263
VI. Zakończenie 271
Bibliografia 290
Summary 328
Indeks osobowy 345
Indeks rzeczowy 350
Wykaz skrótów 356
Audiobook details
GenrePhilosophy
Length14 hrs 15 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateFeb 11, 2026
LanguagePolish
Table of contents
1Od autora: od muralu do pytania o godność człowieka
2I. Wokół godności, metafory i roli religii we współczesnym świecie. wprowadzenie metodologiczne
3Pytanie o godność człowieka
4Perspektywa teologii filozoficznej
5Metaforyczna natura języka
Show all chaptersShow less
6Demitologizacja, czyli religia w post--religijnym świecie
7Tradycja demitologizacji
8Jürgen Habermas – rola religii w post--religijnym świecie
9Status quaestionis, metodologia
10II. Koncepcja imago Dei – ważność człowieka
11Obraz Boga w Biblii
12Teologiczne ujęcie koncepcji imago Dei
13Imago Dei w perspektywie substancjalnej, relacyjnej i funkcjonalnej
14Imago Dei a odpowiedzialność społeczna człowieka w myśli Grzegorza z Nyssy
15Imago Dei jako symbol godności człowieka w myśli Jürgena Moltmanna
16Imago Dei jako symbol ważności człowieka
17Diatryba: Koncepcja Imago Dei – ważność człowieka. Czy rzeczywiście?
18III. Koncepcja apokatastazy – równość człowieka
19Filozoficzna koncepcja apokatastazy
20Kosmiczny wymiar apokatastazy
21Osobowy wymiar apokatastazy
22Założenia filozoficznej koncepcji apokatastazy
23Chrześcijańska koncepcja uniwersalnego zbawienia
24Postaci apokatastazy na gruncie chrześcijańskim
25Obrońcy i oskarżyciele
26Średniowieczny i nowożytny wymiar chrześcijańskiej apokatastazy
27Apokatastaza jako symbol równości człowieka
28Diatryba: Koncepcja apokatastazy – równość człowieka. Czy rzeczywiście?
29IV. Koncepcja Adama – solidarność międzyludzka
30Adam w biblijnym micie początku
31Człowiek w pierwszym opisie stworzenia
32Człowiek w drugim opisie stworzenia
33Upadek Adama i dalsze losy ludzkości
34Adam w tradycji judaistycznej i wczesnochrześcijańskiej
35Adam – znaczenie w Biblii hebrajskiej
36Adam w pismach wczesnego judaizmu
37Adam w tradycji wczesnochrześcijańskiej
38Adam w Nowym Testamencie
39Adam w pismach apologetów i ojców apostolskich
40Adam a ludzka współzależność – Grzegorz z Nyssy
41Uniwersalny i kolektywny wymiar antropologii w myśli Grzegorza z Nyssy
42Parenetyczny wymiar antropologii Grzegorza z Nyssy: troska o drugiego człowieka
43Adam jako symbol współzależności i solidarności międzyludzkiej
44Diatryba: Biblijny Adam – solidarność międzyludzka. Czy rzeczywiście?
45V. Jaskinia Platona – wolność człowieka
46Wolność negatywna i pozytywna – Isaiah Berlin
47Jaskinia Platona a problem wolności
48Platońska wykładnia metafory jaskini
49Jaskinia Platona w myśli neoplatońskiej i wczesnochrześcijańskiej
50Martin Heidegger i Hannah Arendt – wolność egzystencjalna i polityczna