History

Pociski jak paciorki różańca. Armia Krajowa i Bataliony Chłopskie wobec Ukraińców w Sahryniu i innych wsiach powiatu hrubieszowskiego 9–10 marca 1944 roku

By Mariusz Sawa

Listen with Sir Michael Caine™ and 1,000+ voices

Try for $0.00 Get for $12

Length11h 47m

About this audiobook

„Pociski jak paciorki różańca. Armia Krajowa i Bataliony Chłopskie wobec Ukraińców w Sahryniu i innych wsiach powiatu hrubieszowskiego 9–10 marca 1944 roku” to książka, która przenosi nas w sam środek jednego z najtragiczniejszych i najbardziej kontrowersyjnych epizodów polsko-ukraińskiego konfliktu lat czterdziestych XX wieku. Oddajemy w ręce Czytelników książkę poświęconą jednemu z najtragiczniejszych epizodów polsko-ukraińskiego konfliktu lat czterdziestych XX wieku na ziemiach dzisiejszej Polski. Mimo że od opisywanych wydarzeń upłynęło osiemdziesiąt lat, nadal wywołują silne emocje, kontrowersje i zażarte spory. Bywały obszarem świadomej manipulacji faktami niewygodnymi z punktu widzenia głosicieli jednostronnej narracji narodowej. Pociski jak paciorki różańca skłaniają do pogłębionej refleksji nad wachlarzem postaw w nieludzkich czasach wojny i okupacji oraz konfliktu etnicznego rozgrywającego się w tle. […] "Mariusz Sawa opowiada się po stronie faktów i prawdy, nawet jeśli są niewygodne, a przeciwko propagandzie historycznej. Prezentuje więc postawę historyka uprawiającego naukę w duchu krytycznym, w opozycji do narracji strażników pamięci jedynie o „czynach dumnych i chwalebnych”, charakterystycznej dla bezkrytycznego podejścia do dziejów własnego narodu. Ponadto nie zamyka się w sferze przynależnej do historii zdarzeniowej, wkracza w obszar badań interdyscyplinarnych". Mariusz Zajączkowski, Słowo wstępne "Ludzie zabili ludzi, chrześcijanie chrześcijan, żołnierze cywilów i – w zdecydowanej większości przypadków – uzbrojeni nieuzbrojonych. Doszło do przemocy i popełniono zło. W ciągu kilkunastu godzin nie mniej niż 1,1 tysiąca żołnierzy zamordowało w kilkunastu wsiach ponad 1,2 tysiąca osób. Jeśli przyjmiemy, że akcja trwała kilkanaście godzin, możemy założyć, że w ciągu godziny życie odbierano dziewięćdziesiąt razy, czyli więcej niż jedno na minutę". (fragment książki) Mariusz Sawa – doktor nauk humanistycznych, historyk, publicysta (pisze o przeszłości relacji polsko-ukraińskich), społecznik (wydobywa z niepamięci prawosławne cmentarze historycznej Ziemi Chełmskiej). Publikował m.in. w czasopismach: „Tygodnik Powszechny”, „Dzieje Najnowsze”, „Nowa Europa Wschodnia”, „Karta”, „Ukrajins’kyj almanach”, „Ukraina Moderna”.

World War Crime Political Intrigue Rebellion Revenge War & Battle Survival Small Town

Audiobook details

GenreHistory

Length11 hrs 47 mins

Narrated byListen with 1,000+ voices

FormateBook with Audio

Publish dateDec 29, 2025

LanguagePolish

1Introduction

2Słowo wstępne

3Część I. „Śmierć i trwoga” – czas zbrodni

4„Fakty są znane i oczywiste”, o co więc pytać?

5„…żaden historyk…” – Sahryń ’44 w historiografii

Show all chapters

6Sahryń – polski, ukraiński czy rosyjski?

7Ukraińcy – między lojalnością a walką

8Polacy: spolonizować i zdeukrainizować

9Niemcy: wzbudzić nienawiść i niepewność

10„Odwet” czy „prewencja”? Słowo o przyczynach i celach

11„Nieszczęsny ja człowiek…” – (ksiądz) Michał Struk

12„Szkoła podoficerska UPA” – atakowani

13„…żywy łańcuch bandytów” – atakujący

14„…pomordowani będą pomszczeni” – redukcja empatii

15„Popatrz, dziecko, to nasza ofiara idzie do Boga” – o spalonych wsiach

16„Przypadkowo zastrzeleni”

17„…padło ofiarą przeszło tysiąc Ukraińców…”

18„…rozkazy o oszczędzaniu ludności cywilnej”

19Krowa i „szeregi czarnych oddziałów śmierci”

20„…strzelam, jednym pociskiem zabijam” – „Śmieszny” ofiarą „Wiktora”

21„Pan darował mi życie…” – empatia

22„…a szczątki leżały porozciągane przez świnie” – po 10 marca

23Część II. Duchy – post-Sahryń ’44

24„…polowanie, wstrzeliwanie się do celów żywych”

25„Po ukraińskiej stronie sromotna klęska” – opowieść bohatera

26Między „akcją” a „chełmskim ludobójstwem”

27„Nie można zrównywać…” – Wołyń i Sahryń

28„…nikt z nas nie był winny” – moralność i odpowiedzialność

29„…ekscesy ze strony poszczególnych sprawców…” – śledztwo

30„…tablica postawiona na cmentarzu…” – spory o miejsca

31„Polka i siedmioro dzieci”

32„Anioł”

33„…poniżanie godności i bezczeszczenie pamięci” – spory o pamięć

34„Prowokacja i hucpa”, czyli sprawa Grzegorza K.

35Od heroizacji czynu do sakralizacji sprawców – sahryńscy „wyklęci”

36Sahryńskie „wianuszki”, czyli walka na zdjęcia

37„Pop z obrzynem” i inni święci męczennicy

38Spotkajmy się w Sychar

39Część III. Aneks. Dokumenty

40Nr 1 1944 marzec, Hrubieszów Meldunki niemieckie

41Nr 2 1944 marzec 11, Hrubieszów Pismo Ukraińskiego Komitetu Pomocowego

42Nr 3 1944 marzec 12, Chełm List abp. Iłariona (Iwana Ohijenki) do Wołodymyra Kubijowycza

43Nr 4 1944 marzec 27 Wyciąg z dodatku do instrukcji referenta organizacyjnego Kierownictwa Krajowego OUN ZUZ o przeprowadzeniu akcji antypolskich na Chełmszczyźnie

44Nr 5 1944 marzec 28 Pismo prowidnyka Obwodu Lwowskiego OUN-B Mychajła Szkambary ps. „Skała” do prowidnyka Chełmskiego Okręgu OUN-B Fedora Zaborowcia ps. „Żen”[[816]]

45Nr 6 1944 marzec, pow. hrubieszowski Treść polskiej ulotki skierowanej do Ukraińców

46Nr 7 1944 kwiecień 17, Lublin Pismo komendanta Żandarmerii Lublin

47Nr 8 1944 kwiecień 26, Hrubieszów Zeznania Olgi Szydłowskiej, lat 28, mieszkanki wsi Sahryń, gmina Miętkie

48Nr 9 1944 kwiecień 29, Hrubieszów Zeznania Anny Iwuły, lat 40, mieszkanki kolonii Modryniec, gmina Miętkie

49Nr 10 1944 kwiecień 29, Hrubieszów Raport Józefa Błasiaka „Groma” z Komendy Obwodu Hrubieszów BCh do Komendy Okręgu BCh

50Nr 11 1944 maj 14, pow. hrubieszowski Meldunek operacyjny dot. działań UPA na Hrubieszowszczyźnie sotni „Jahody”, „Korsaka” i „Hamalii”, od 13 V – 20 V 1944 r. dot. śmierci s. L.W. Trudzińskiej i siedmiorga dzieci