Bułaty (O stali damasceńskiej)

By Jerzy Podoski
Listen with Sir Michael Caine™ and 1,000+ voices
Length45m

About this audiobook

Bułaty autorstwa Jerzego Podoskiego (1900–1942) to artykuł opublikowany pierwotnie w czasopiśmie „Broń i Barwa” 1934, nr 2-3. Autor w sposób rzetelny podszedł do zgłębienia tajników produkcji stali damasceńskiej, nie tylko w zakresie badań teoretycznych, ale również praktycznych, przeprowadzając doświadczenia z otrzymywaniem bułatu. Zestawił dane pochodzące ze źródeł pisanych, aby wyselekcjonować pięć historycznych sposobów otrzymywania bułatu: indyjski, perski, ulepszanie wzoru klingi, skuwany, nordycki. Następnie dokonał przeglądu europejskich badań dotyczących odtworzenia techniki produkcji damastu, takich autorów jak: Crivelli, Bréan, Spiess, Czernow, Anosow, Bielajew, poddając je krytycznej analizie. Argumentacja Podoskiego, jak wspomniano wyżej, była poparta licznymi próbami praktycznymi. Poniżej przytaczamy fragment opisujący jego wnioski w tym zakresie: „Po „wywołaniu” kilkudziesięciu (około 60) kling najróżnorodniejszych typów i wzorów, po przeprowadzeniu prób z różnymi kwasami, z różnymi rozczynami tych kwasów, doszliśmy do przekonania, że zmienny jest jedynie stopień łatwości ciemnienia pod wpływem kwasu. Niektóre bułaty bardzo szybko ciemnieją i dochodzą do barwy szaro-czarnej, inne zaś ciemnieją bardzo trudno i wolno i nabywają ogólnej barwy brudnoszarej. Pozostałe szczegóły techniczne oraz wnioski wyciągnięte z własnych badań zawarł w rozdziale pt. „Wywoływanie kling z bułatu””. Fragment rozdziału Terminologia: W Europie oznacza się mianem „damasku” względnie „damastu” stal, która, po wypolerowaniu i lekkim wytrawieniu słabym kwasem, wykazuje wzory czyli rysunki na swej powierzchni, przy czym rysunki występują jasno na tle zabarwionym ciemniej.  Nazwa „damask” jest błędna – została ona przyjęta w Europie po wyprawach krzyżowych, kiedy przekonano się, że większość wzorzystej stali pochodzi z miasta Damaszku. Tymczasem Damaszek stanowił jedynie ważny punkt handlowy na Wschodzie, w którym sprzedawano broń roboty syryjskiej i mało-azjatyckiej, perskiej oraz indyjskiej. W Polsce utarła się nazwa „dziwer” wzgl. „dziwir”, pochodząca może z języka tureckiego. Spis treści Od autora 5 Bułaty 7 A. Terminologia 7 B. Gatunki i nazwy bułatów wschodnich 8 C. Dane historyczne 10 D. Badania europejskie 13 E. Rekonstrukcja damastów przez Anosowa 17 F. Uwagi krytyczne 21 G. Wywoływanie kling z bułatu 25

Audiobook details

GenreHistory
Length45 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateFeb 12, 2026
LanguagePolish

Table of contents

1Od autora
2Bułaty
3A. Terminologia
4B. Gatunki i nazwy bułatów wschodnich
5C. Dane historyczne
Show all chapters
6D. Badania europejskie
7E. Rekonstrukcja damastów przez Anosowa
8F. Uwagi krytyczne
9G. Wywoływanie kling z bułatu

More from Jerzy Podoski

Ostatnie lato na LitwieNorbertas Černiauskas7h 27m4.3 (2.2K)$12 · $0.00
Niech sobie nie myślą, że jesteśmy kolaborantamiPiotr M. Majewski16h 7m4.6 (59)$18
KatakumbaUwe Bahnsen, James ODonnel19h 42m4.4 (37)$8 · $0.00
Epidemie i zarazyAndrzej W. Sawicki3h 29m3.6 (51)$6 · $0.00
Przestraszenia. Horror na faktach. Tom 2Agnieszka Haska, Jerzy Stachowicz4h$11 · $0.00
RozmyślaniaMarek Aureliusz (tłum. Marian Reiter)4h 1m4.4 (19.6K)Free
Flota w czasie przypłwuJames D. Hornfischer26h 22m4.5 (7.8K)$13 · $0.00
Poza Kompanią Braci. Wspomnienia wojenne majora Dicka WintersaDick Winters11h 45m4.4 (30.6K)$9 · $0.00
Odwrót Wehrmachtu. Prowadzenie przegranej wojny 1943 r.Robert M. Citino18h 49m4.4 (683)$12 · $0.00
ADMIRAŁOWIE. Nimitz, Halsey, Leahy oraz King. Pięciogwiazdkowi admirałowie, którzy zdobyli dla Stanów Zjednoczonych panowanie na morzachWalter R. Borneman22h 52m4.3 (7.8K)$12 · $0.00
BushJean Edward Smith26h 22m4.3 (1.5K)$13 · $0.00
Fiasko. Amerykańska awantura wojenna w Iraku 2003-2005Thomas E. Ricks24h 30m4.2 (14.4K)$13 · $0.00
Wojna krymska 1853-1856. Ostatnia krucjataOrlando Figes24h 35m4.2 (5.9K)$13 · $0.00
Armia rzymska na wojnie 100 p.n.e.-200 n.e.Adrian Goldsworthy13h 6m4.2 (698)$11 · $0.00
Chachary. Ludowa historia Górnego ŚląskaDariusz Zalega11h 6m4.3 (488)$15 · $0.00
Myśli Nowoczesnego PolakaRoman Dmowski6h 21m4.2 (1.3K)$1.50 · $0.00
Wojna francusko-pruska. Niemieckie zwycięstwo nad Francją w latach 1870-1871Wawro Geoffrey17h 11m4.2 (1.5K)$12 · $0.00
24 godziny w starożytnym Rzymie. Życie codzienne oczami mieszkańców: od niewolnika do cesarza, od prostytutki do kapłankiPhilip Matyszak7h 9m4.1 (6.9K)$13 · $0.00
Sztuka wojenna krzyżowców 1097-1193R.C. Smail13h 8m4.2 (673)$11 · $0.00
Wojna i pokój, i wojnaPeter Turchin16h 55m4.2 (1.7K)$18 · $0.00

You may also like

Pralka Ma Siedemnaście Programów, a Ja Używam Jednego - Jak prać, suszyć i dbać o ubrania bez kurczenia swetrów, farbowania białych rzeczy i studiowania metek jak starożytnych hieroglifówMax Paradox5h 24m4.6 (279)$5.10
Wyjątkowa planeta. Dlaczego nasze położenie w kosmosie umożliwia odkrycia naukoweGuillermo Gonzalez, Jay W. Richards16h 33m4.1 (1.6K)$13 · $0.00
Śmieciowy DNA. Podróż przez ciemną materię genomuCarey Nessa9h 50m4.0 (1.6K)$16 · $0.00
Ekonomia wolnego rynkuRothbard Murray40h 58m4.8 (132)$9.90 · $0.00
Spór o Wątpliwość Darwina. Kontrowersja naukowa, której nie sposób zaprzeczyćDavid Klinghoffer (red.)11h 21m4.4 (92)$15 · $0.00
Mam Kupić Prezent i Nagle Nie Znam Tej Osoby - Jak wybierać prezenty bez paniki, przepłacania i kupowania kolejnego kubka tylko dlatego, że zostały trzy godzinyMax Paradox5h 11m4.3 (42)$5.10
Jak zarabiać na odsprzedaży iPhone’ów - Jak kupować poniżej ceny rynkowej, wykrywać wady i sprzedawać z zyskiemJACK FLIPWELL5h 30m4.7 (12)$5.10
Jak zarabiać na odsprzedaży niemal wszystkiego - Kompletny system wyszukiwania okazji, obliczania marży i budowania powtarzalnego dochoduJACK FLIPWELL5h 29m4.7 (12)$5.10
Jak zarabiać na kupnie, naprawie i sprzedaży motocykli oraz skuterów - Jak oceniać stan techniczny, szacować koszty napraw, ograniczać ryzyko i sprzedawać z zyskiemJACK FLIPWELL7h 58m4.7 (12)$5.10
Jak zarabiać na przedmiotach kolekcjonerskich - Jak znajdować niedoszacowane zabawki, zestawy, karty i limitowane przedmiotyJACK FLIPWELL5h 5m4.7 (12)$5.10
Teoria inteligentnego projektu oczami ateistyMonton Bradley8h 12m3.8 (224)$12 · $0.00
Jak wyhodować konopię w doniczce?Leszek Chasikowski1h 59m$1.10 · $0.00
Jak zarabiać na kupnie i sprzedaży używanych książek - Jak rozpoznawać wartościowe wydania, oceniać stan, tworzyć opłacalne zestawy i sprzedawać właściwym czytelnikomJACK FLIPWELL8h 32m$5.10
Jak zarabiać na kupnie i sprzedaży elektronarzędzi - Jak znajdować niedoszacowane narzędzia, testować akumulatory i silniki oraz zwiększać marżę na kompletnych zestawachJACK FLIPWELL8h 40m$5.10
Na początku. Eseje o teorii inteligentnego projektuSewell Granville4h 35m$9 · $0.00
Jak zarabiać na kupnie i sprzedaży stron internetowych oraz biznesów online - Jak weryfikować ruch i przychody, ulepszać aktywa cyfrowe i sprzedawać je z wyższym mnożnikiemJACK FLIPWELL11h 23m$5.10
O pochodzeniu. Tom 2. Ujęcie historyczneGrzegorz Malec (red.)10h 32m$11 · $0.00
Polski - japoński: kompletna metodaJM Gardner3h 58m$18 · $0.00
Polski - Chiński: 1000 podstawowych słówJM Gardner2h 19m1.0 (1)$10 · $0.00
Polski - hindi: kompletna metodaJM Gardner3h 56m$18 · $0.00