
Archaniołowie w Cieplicach. Niezwykła historia barokowych fresków
By Grzegorz TomickiLength4h 38m
About this audiobook
Książka "Archaniołowie w Cieplicach. Niezwykła historia barokowych fresków" to opowieść o ludziach, historii, sztuce, religii, ambicjach, namiętnościach i relacjach władzy, osadzona w realiach XVII-wiecznego Śląska.
W 2011 roku w zespole pocysterskim w Jeleniej Górze Cieplicach doszło do sensacyjnego odkrycia. Podczas remontu dawnego klasztoru odsłonięto fragmenty okazałej ikonografii freskowej, ukrytej pod warstwą farby i tynku przez ok. 200 lat. Łącznie ponad 80 figuralnych i heraldycznych przedstawień, powstałych w latach 1687-1689. A to tylko część większej całości – pozostała wciąż czeka na odkrycie!
Jak powstały te imponujące malowidła? Kto je wykonał? Jaki jest ich całościowy program ideowy? Co wyrażają poszczególne przedstawienia? Jaką pełniły funkcję? Słowem – jaka stoi za nimi historia?
Dr Grzegorz Tomicki dzieli się swoją badawczą pasją, jaką pobudziły w nim przedstawienia archaniołów w sali dzisiejszego Działu Historii i Sztuki Muzeum Przyrodniczego, którym zaczął kierować w 2019 r. Krok po kroku towarzyszymy mu na kolejnych etapach pasjonującego śledztwa, dotyczącego tyleż twardych historycznych faktów i naukowych hipotez, co kwestii duchowych i rzeczywistości nadprzyrodzonej.
Odkrycia i wnioski, do jakich dochodzi wytrawny badacz, są nie tylko fascynujące, ale też skłaniają do uniwersalnych refleksji na temat kondycji człowieka i jego egzystencji w nieustannie zmieniającym się świecie.
Na książkę składają się trzy główne wątki:
✅ Część I – Między niebem a ziemią – to opis procesu rekonstruowania pierwotnego programu ikonograficznego w tzw. „sali z aniołami”, w której autor dowodzi, że jest on przejawem kultu siedmiu archaniołów, mającego swoje korzenie w pogańskiej starożytności i równie ciekawe dalsze dzieje.
✅ Części II – Zagadka „mistrza z Vrchlabí” – to pasjonujące śledztwo w sprawie tożsamości tajemniczego malarza, uznawanego za głównego wykonawcę całej ikonografii freskowej w klasztorze. Od zagadki do zagadki autor odkrywa przed nami ścisłe powiązania między religią a sztuką, przedstawicielami Kościoła a artystami, a także – chciałoby się powiedzieć – między Bogiem a ludźmi.
✅ Część III – Ewangelia według Bernarda Rosy – rozszyfrowuje tajemniczą inskrypcję, umieszczoną w jednym z kartuszy w „sali z archaniołami”: „Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde”. Autor sugeruje, że opat Rosa celowo skrócił i uprościł ten biblijny cytat z Ewangelii św. Mateusza, aby służył on pragmatycznym celom kontrreformacji, nawołując do pokory i posłuszeństwa Kościołowi.
"Archaniołowie w Cieplicach. Niezwykła historia barokowych fresków" to wciągającaksiążka o sztuce baroku, historii Śląska, duchowości cystersów i kilku nietuzinkowych postaciach z burzliwego okresu reformacji i kontrreformacji, napisana z wielką pasją i nieprzeciętnym talentem.
Informacje szczegółowe
Autor: Grzegorz Tomicki
Tytuł: Archaniołowie w Cieplicach. Niezwykła historia barokowych fresków
Wydawnictwo: Kultura Książki
ISBN: 978-83-935227-4-3 (epub), 978-83-935227-5-0 (mobi), 978-83-935227-6-7 (PDF)
"Archaniołowie w Cieplicach" to idealna pozycja dla miłośników historii Karkonoszy, Sudetów, Dolnego Śląska, sztuki, religii, zakonów, cudów i aniołów – tajemnic z nimi związanych oraz meandrów ludzkich losów i dusz.
Kliknij KUP TERAZ i rozpocznij swoją przygodę z poznawaniem fascynującej historii naszych przodków, a więc w pewnym sensie także i naszą własną. To ich dzieje współtworzyły rzeczywistość, w której obecnie żyjemy.
Audiobook details
GenreOther
Length4 hrs 38 mins
Narrated byListen with 1,000+ voices
FormateBook with Audio
Publish dateJul 27, 2025
LanguagePolish
Table of contents
1Wstęp
2I. Między niebem a ziemią. Przejaw kultu siedmiu archaniołów w ikonografii freskowej zespołu pocysterskiego w Jeleniej Górze Cieplicach
31. Malowidła freskowe w zespole pocysterskim w Cieplicach
42. Bernard Rosa, fundator i autor programu ikonograficznego cieplickich malowideł freskowych
53. Freski sali na piętrze w północno-zachodnim narożniku (Dział Historii i Sztuki)
Show all chaptersShow less
64. Kult siedmiu archaniołów. Freski z Palermo i planetarni bogowie
75. Między niebem a ziemią
86. Kościół wobec kultu siedmiu archaniołów
97. Siedmiu archaniołów a tradycja biblijna
108. Archanioł Rafał i Tobiasz
119. Zakończenie. Trzy wątki w ikonografii sali w północno-zachodnim narożniku (Dział Historii i Sztuki)
12Aneks 1. Kult siedmiu archaniołów w tradycji chrześcijańskiej i polskiej
13II. Zagadka „mistrza z Vrchlabí”. W poszukiwaniu twórcy barokowych fresków w Cieplicach
14Niezwykłe odkrycie
15XVII-wieczny barok w Czechach i na Śląsku
16Historia cysterskiego zespołu klasztornego w Cieplicach i zdobiących go fresków
17Bernard Rosa i jego wizja artystyczna
18Problemy z interpretacją i rekonstrukcją
19Analiza stylistyczna i warsztat artysty
20Wzorce, inspiracje, naśladownictwa
21Kim był „mistrz z Vrchlabí”?
22Znaczące poszlaki i naukowe dowodzenie
23Historia pewnego obrazu, czyli opat Rosa i jego mistrzowie
24Mistrz anonim
25III. Ewangelia według Bernarda Rosy, czyli historia pewnej inskrypcji
26Zaczęło się od archaniołów
27Pierwsze spojrzenie
28Krok naprzód
29Całym zdaniem
30Recepcja Mt 11,29. „Weźcie na siebie moje jarzmo”. Wielowymiarowe odczytanie biblijnego wezwania
31W poszukiwaniu sensu
32Ewangelia według Bernarda Rosy
33Znaczenie kontekstu, kontekst znaczenia
34Aneks 2. Historia Cieplic. Od legendarnych źródeł do współczesnego uzdrowiska
35Aneks 3 Schaffgotschowie. Historia rodu i obecność w Cieplicach